Blog

चुरामणि तिमिल्सिना। नेपाल पुस्तक तथा स्टेस्नरी ब्यबसायी महासघ जिल्ला साखा गुल्मीले गाउँटोल तथा बजारी क्षेत्रमा आबद्ध नभइ सन्चालन गरेका ब्यबसाय हरु , नवीकरण तथा घर दैलोमा परिचय पत्र र प्रमाणपत्र बितरण कार्यक्रम समपन्न गरेको छ ।
जिल्ला शाखाले बलेटसार, तम्घास, धुर्कोट,पुर्कोट,मदाने, मालिका, मुसिकोट, चन्द्रकोट ,सत्यवत्तिमा प्रमाणपत्र बितरण गरेको हो। जिल्लामा झन्डै १०० को हाराहारीमा ब्यबसायी सन्चालनमा रहेका छन।

सस्थाले सन्चालाकहरुको गुनासो सुन्ने सम्बन्धि निकाय सम्म पुर्याउने पुस्तक छापाखाना सम्म आफ्ना ब्यबसायिकहरु लाई चिन्जान गराउने दर भाउ तथा अंतरकृया कार्यक्रम गर्दै आयको साखा अध्यक्ष सुबर्णलाल कक्षपतिले जानकारी दिनु भयो।
घुम्तेटोलिमा जिल्ला अध्यक्ष सुबर्ण लाल कक्षपती , उपाध्यक्ष राम बाह्दुर श्रेष्ठ , सचिब गोपाल बस्नेत र कोषाध्यक्ष पदम बा थापा रहनु भएको थियो ।ब्यबस्थायिहरुको हक र हित्को लागि खोलियको महासङ्गघले शैक्षिक बर्ष सुरु हुँदा कुनै पनि बिद्यार्थीलाई पुस्तक तथा सैक्षिक सामाग्रीमा कमि नहोसभनेर टोलिले परामर्श पनि गर्दै हिडेको हो बाकी रहेका गाउँपालिकामा पनि अब लगत्तै टोलि गयर काम गर्ने शाखाले जानकारी दियको छ ।

काठमाडौं– नेपालमा पहिलो पटक टाइफाइडविरुद्ध खोप लगाइने भएको छ ।

१५ महिनादेखि १५ वर्षसम्मका सबै बालबालिकालाई टाइफाइडविरुद्धको खोप लगाउन लागिएको हो ।

यही चैत २५ देखि वैशाख १८ सम्म देशभर खोप अभियान सञ्चालन हुने स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्रालयले जनाएको छ ।

खोप लगाउने उमेर समूहका बालबालिकालाई नजिकको खोप केन्द्रमा जान मन्त्रालयले अनुरोध गरेको छ ।

टाइफाइड तथा म्यादे ज्वरो ज्यानै जाने जोखिममा पार्न सक्ने संक्रामक रोग हो । ढल वा संक्रमित व्यक्तिको दिसामा पाइने टाइफाइड रोगको जिवाणु स्वस्थ्य व्यक्तिमा दूषित खाना वा पानीको माध्यमबाट सर्छ ।

यो रोग सबै उमेर समूहको व्यक्तिमा लागेको पाइए पनि विशेष गरी १५ वर्षमुनिका बालबालिकामा धेरै जोखिम हुने गरेको छ ।

अबदेखि जन्मेको १५ महिनापछि दादुरा रुबेलासँगै टाइफाइडविरुद्धको खोप पनि लगाइने छ। सरकारले राष्ट्रिय खोप तालिकाअनुसार नियमित खोप कार्यक्रममा राखेको छ ।

टाइफाइड जस्ता पानीजन्य रोगबाट बच्न पानीलाई उमालेर वा फिल्टर गरेर मात्र पिउने, खाना खानुअघि र दिसापिसाव गरेपछि, खाना बनाउनु वा छुनुअघि, बालबालिकालाई खाना खुवाउनुअघि साबुनपानीले मिचिमिच हात धुनुपर्ने चिकित्सकहरूको सुझाव छ ।

यस्ता व्यक्तिले खोप लगाउनु हुँदैन
यो खोप विगतमा कुनै खोप लिँदा गम्भीर प्रकारको प्रतिक्रिया देखा परेका वा कुनै खाना वा अन्य बस्तुबाट कडा एलर्जी भएको भए, एड्सको लक्षण देखा परेको अवस्थामा लिनु हुँदैन् । साथै हालै मात्र उच्च ज्वरो आएको वा सिकिस्त भएको अवस्थामा पनि खोप लगाउन नहुने चिकित्सकको भनाइ छ । तर, बिरामी ठिक भइसकेपछि भने खोप लिन सकिनेछ ।

काठमाडौँ- धितोपत्र बजारमा केही दिनदेखि ओरालो यात्रामा रहेको शेयर कारोबार मापक नेप्से परिसूचक आज पनि दोहोरो अङ्कले घटेको छ । आइतबार ४१.४३ अङ्कले घटेर दुई हजार ५७२.२३ मा रोकिएको परिसूचक आज ३०.४३ अङ्कले घट्दै दुई हजार ५४१.८३ मा आएको छ ।

नेपाल स्टक एक्सचेञ्ज (नेप्से) का अनुसार परिसूचकका साथै कारोबार रकमसमेत घटेको छ । आज २३१ कम्पनीको ४९ लाख ५८ हजार ९१४ कित्ता शेयर रु दुई अर्ब ५४ करोड ५३ लाख २१ हजार ८१४ मा खरिद बिक्री भएको नेप्सेले जनाएको छ । अघिल्लो दिन नेप्सेमा २३२ कम्पनीको ८९ लाख २३ हजार १४ कित्ता शेयर रु चार अर्ब ९८ करोड ९५ लाख १४ हजार ४१६ मूल्यमा खरिद बिक्री भएको थियो ।

नेप्सेका अनुसार अघिल्लो कारोबार दिनका तुलनामा आजको बजार १.१८ प्रतिशतले घटेको छ । यस्तै, ठूला कम्पनीको शेयर कारोबार मापन गर्ने सेन्सेटिभ परिसूचक ५.३ अङ्कले ओरालो लाग्दै ४७४.०९ मा आएको छ । जुन अघिल्लो कारोबार दिनका तुलनामा १.११ प्रतिशतले घटी हो ।

सबै उपसमूहका शेयर मूल्यमा गिरावट

नेप्सेका अनुसार आज कारोबार भएका १३ वटै उपसमूहका शेयर मूल्य घटेका छन् । आज बैंकिङ ८.६३, व्यापार ६०.५८ होटल तथा पर्यटन २४.४१., विकास बैंक ७५.०९, जलविद्युत् २४.३, वित्त ४९.०५, निर्जीवन बीमा २५२.४९, उत्पादन ८४.८७, अन्य ४३.३६, लघुवित्त ४०.४८, जीवन बीमा ३४२.०६, सामूहिक लगानी कोष ०.०८ र लगानी ०.९३ अङ्कले ओरालो लागेका छन् ।

आजको बजारमा कारोबारका आधारमा जीवन विकास लघुवित्त वित्तीय संस्था शीर्ष स्थानमा छ । यो कम्पनीको रु २२ करोड २४ लाख ७० हजार ३६७ मूल्य बराबरको कारोबार भयो । यस्तै, अपि पावर कम्पनी रु नौ करोड ३० लाख २३ हजार ११६, हिमालयन डिष्ट्रिलरी लिमिटेडको रु छ करोड आठ लाख ७९ हजार ३४३, नेपाल लाइफ इन्सुरेन्सको रु पाँच करोड ७७ लाख ८६ हजार ८५० र लाइफ इन्सुरेन्स कर्पाेरेशन (नेपाल) लिमिटेडको रु पाँच करोड ६५ लाख ३१ हजार २४४ मूल्य बराबरको कारोबार भई शीर्ष पाँचमा परेका छन् ।

राष्ट्रउत्थान लघुवित्त संस्था १० प्रतिशतले बढ्दै सकारात्मक सर्किटमा कारोबार भएको बजारमा इमर्जिङ् नेपाल लिमिटेडको ९.९९ प्रतिशतले र नेष्डो समृद्ध लघुवित्त वित्तीय संस्थको ६.१ प्रतिशतले बढेका छन् । त्यस्तै, ङादी ग्रुप पावर लिमिटेडको २.२९ प्रतिशतले शेयर मूल्य बढेको छ । आइसिएफसी फाइनान्स कम्पनीको शेयर मूल्य भने ४.८२ प्रतिशले घटेको छ । सानिमा लाइफ इन्सुरेन्स ४.५२ प्रतिशतले, ज्योति लाइफ इन्सुरेन्स ४.४५ प्रतिशतले, ग्रीनलाइफ हाइड्रोपावर ४.३८ प्रतिशतले र प्रुडेन्सीयल इन्सुरेन्स कम्पनीको शेयर मूल्य ४.३२ प्रतिशतले घटी शीर्ष पाँचमा परेका छन् ।

काठमाडौं– पछिल्लो समय नेपालमा पनि टर्किस नाटकहरु लोकप्रिय बन्दै गइरहेका छन् । नेपाली युवापुस्ताको एउटा जमातमा टर्किस ड्रामाको खुबै फ्यान फलोइङ छ ।

यस्तै ‘एर्तुग्रुल’ नामक टर्किस ड्रामाले केही वर्षअघि पाकिस्तानी टेलिभिजन क्षेत्रमा पनि ठूलो चर्चा कमाएको थियो । उस्मानी साम्राज्यका संस्थापक ओसमान गाजीका बाबु भनी विश्वास गरिने एर्तुग्रुल गाजीको जीवनीमा आधारित यो ऐतिहासिक टर्किस ड्रामा उर्दू भाषामा पाकिस्तानी टेलिभिजनमा रिलिज भएपछि यसको चर्चा अझ चुलिन पुग्यो ।

यो टर्किस ड्रामा फेरि चर्चाको शिखरमा छ । तर अहिले यो चर्चामा आउनुको कारण भने केही अपत्यारिलो छ । एर्तुग्रुलमा एर्तुग्रुल गाजीकी श्रीमती हालिमे हातुनको भूमिका निभाएकी अभिनेत्री एर्जा बिल्गचले भित्री वस्त्रको विज्ञापन खेलेपछि एर्तुग्रुलका पाकिस्तानी फ्यानहरु आक्रोशित भएका हुन् ।

उनले फेसन ब्राण्ड भिक्टोरिया सिक्रेटको भित्री वस्त्रको विज्ञापन खेलेकी थिइन् । यसबारे उनले सामाजिक सञ्जालमा तस्वीर पोष्ट गरेपछि सामाजिक सञ्जालका पाकिस्तानी प्रयोगकर्तामाझ उनले खेलेको विज्ञापनलाई लिएर खैलाबैला नै मच्चियो ।

‘हे ईश्वर ! एर्तुग्रुल भाइको नाक काट्यौ’ एकजना पाकिस्तानी सामाजिक सञ्जाल प्रयोगकर्ताले लेखेका छन् । अर्का प्रयोगकर्ताले ‘समुदायको इज्जत तिम्रै हातमा थियो, हालिमे’ लेखेका छन् ।

अर्का प्रयोगकर्ताको टिप्पणी छ, ‘हालिमे यो के गर्दैछौ ? एर्तुग्रुल सरदारले तिमीसँग यसैका लागि बिहे गरेका थिए ? तिम्रा छोरा ओसमान बेले अविश्वासीहरुसँग बहादुरीपूर्वक लडेका थिए र तिमी यहाँ यो गरिरहेकी छौ ? ईश्वरले माफ गरुन्, ईश्वरले माफ गरुन् ।’

काठमाडौं– विश्वकै सर्वाधिक धनाढ्य अर्बपति एवम् टेस्ला कम्पनीका प्रमुख एलन मस्कले नयाँ सामाजिक सञ्जाल खोल्नेबारे गम्भीर विचार गरिरहेको बताएका छन् ।

मस्कले ट्विट गर्दै यस्तो बताएका हुन् । एकजना ट्विटर प्रयोगकर्ताले सोधेको प्रश्नको जवाफ दिँदै मस्कले ओपन सोर्स (खुला श्रोत) एल्गोरिदममा आधारित रहेर वाक् स्वतन्त्रतालाई प्राथमिकता दिई नयाँ सामाजिक सञ्जाल खोल्ने विषयमा गम्भीर विचार गरिरहेको बताए ।

आफैँ पनि ट्विटरमा निकै सक्रिय रहने मस्कले बेला बेला ट्विटरको आलोचना गर्दै आएका छन् । ट्विटरले वाक् स्वतन्त्रताका सिद्धान्तको पालना गर्न असफल भएका कारण लोकतन्त्रलाई हानी पुर्‍याइरहेको उनको धारणा छ ।

यसअघि उनले ट्विटरमा ट्विटरले वाक् स्वतन्त्रताका सिद्धान्त पालना गरे/नगरेको विषयमा ‘पोल’ गरेका थिए । ‘यो पोलको परिणाम निकै महत्वपूर्ण हुनेछ । कृपया ध्यान दिएर मत दिनुहोला ।’ उनको ट्विटमा उल्लेख थियो । उक्त ‘पोल’ मा ७० प्रतिशतले ट्विटरले यस्तो नगरेको मत दिएका थिए ।

पछिल्लो समय धेरै सेलिब्रेटी, राजनीतिक नेताहरु र धनाढ्यहरुले सामाजिक सञ्जालले वाक् स्वतन्त्रता कुण्ठित गरेको भन्दै आलोचना गर्दै आएका छन् ।

यसअघि पूर्व अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको अकाउण्ट पनि ट्विटरले हटाइदिएको थियो । ट्विटरले आफ्नो अकाउण्ट हटाइदिएपछि ट्रम्प आफैँले ‘ट्रुथ’ नामक सामाजिक सञ्जाल स्थापना गरेका थिए ।

नेकपा (एकीकृत-समाजवादी) का सम्मानित नेता एवं पूर्व प्रधानमन्त्री झलनाथ खनाल विद्यार्थी जीवनदेखि नै कम्युनिष्ट राजनीतिमा लागेका पुराना नेता हुन् । २०६६ सालमा बुटवलमा भएको एमालेको आठौँ महाधिवेशनमा केपी शर्मा ओलीलाई पराजित गर्दै अध्यक्षमा निर्वाचित भएका खनाल अहिले एमाले फुटी बनेको समाजवादी पार्टीको सम्मानित नेताका रूपमा पार्टी सङ्गठन बिस्तारमा सक्रिय छन्। ३३ वर्षकै उमेरमा तत्कालीन नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी मालेको महासचिव बनेका खनाल २०४७ सालसम्म नेकपा मालेको नेतृत्वमा रहे।

एमाले अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीको कटु आलोचक रहेका खनाल एमालेविरुद्ध सत्तारुढ गठबन्धन सम्पूर्ण रूपमा चुनावी तालमेल गरी एमालेलाई गराउनुपर्ने अभिव्यक्ति दिँदै आएका छन्। स्थानीय तहमा निर्वाचन, चुनावी गठबन्धन, सत्तारुढ सात दलीय गठबन्धनको भविष्य, नेकपा एकीकृत-समाजवादीको सङ्गठनात्मक अवस्था, लगायतका विषयमा नेता खनालसँग खबरहब सहकर्मी धिरज बस्नेतले गरेको कुराकानीको सारसंक्षेप–

स्थानीय चुनाव आउन करिब डेढ महिना मात्रै बाँकी छ, एमाले फुटाएर नयाँ पार्टी बनाउनुभएको छ। चुनावी तयारी के छ?

हाम्रो पार्टी दर्ता भएको करिब ६ महिना मात्रै भएको छ । तर, ६ महिनाको बिचमा हामीले राष्ट्रव्यापी रूपमा पार्टीको सङ्गठन विस्तार गरेका छौँ । सबै निर्वाचन क्षेत्र, पालिका र वार्डमा विस्तार भइरहेको छ । २२ वटा जन वर्गीय सङ्गठन निर्माण गरेका छौँ। यसलाई अझै सुदृढ पार्दै आम जनतालाई अझै गोलबन्द गर्दै अघि बढिरहेका छौँ। देशको राष्ट्रियता जोगाउने, लोकतन्त्रलाई अझै सुदृढ बनाउने र मुलुकलाई समाजवादको लक्ष्यतर्फ अगाडि बढाउने कुराहरूमा दृढ भएर नेपाली जनतालाई प्रशिक्षित गर्दै हामी अघि बढ्छौँ ।

बल्ल सङ्गठन विस्तार गर्दै हुनुहुन्थ्यो, यो हिसाबले हेर्दा तपाईंहरूका लागि वैशाख ३० को चुनाव त अलि पछि धकेलिएको भए हुन्थ्यो भन्ने लागेको छैन ?

त्यस्तो होइन । चुनाव जहिले आए पनि हामीले सामना गर्नुपर्छ । चाँडो आएपनि ढिलो आएपनि आखिर चुनावको प्रक्रियामा सामेल भएर जाने हो । यो अन्तिम चुनाव होइन, एउटा मात्रै चुनाव हेरेर राजनीतिक दल अघि बढेको हुँदैन । यस्ता चुनाव अनेक शृङ्खलाका रूपमा आउँछन् । त्यसलाई हामीले कार्यनीतिक रूपमा सामना गर्दै जानुपर्छ । त्यसैले चुनाव जहिले आएपनि हामीलाई केही फरक पर्नेवाला छैन । हामी यो चुनाव सरे हुन्थ्यो अलि पछि भए हुन्थ्यो भनेर कामना गरिरहेका छैनौं । नेकपा एकीकृत समाजवादी पार्टी त्यो ढङ्गको कातरता भएको पार्टी होइन ।

भर्खरै जन्मिएको पार्टी गाउँ-गाउँ पुग्न अरू दलसँग प्रतिष्पर्धा गर्न निकै कठिन नै होला नि । पार्टी फुटाए जस्तो सजिलो हुन्छ होला र चुनाव जित्न ? के छ योजना ?

पार्टी हामीले फुटाएका होइनौं । केपी शर्मा ओलीले हामीलाई एमालेमा बस्न नसक्ने अवस्था बनाएपछि विकल्प खोजेका हौँ। हामीले जे गरेका छौँ, ठिक गरेका छौँ । सङ्गठन बलियो बनाउँदै लगेका छौँ। र, चुनावमा हाम्रो उपस्थिति अरू दलको भन्दा कमजोर हुनेछैन । हाम्रो पार्टीले स्पष्ट रूपमा नेपाली समाज जनवादी क्रान्ति सम्पन्न गरेर समाजवादी क्रान्तितर्फ अग्रसर हुनु पर्ने रोडम्याप तयार गरेको छ । हाम्रो कार्यदिशा, रणनीति, कार्यक्रम र लक्ष्य त्यसतर्फ केन्द्रित रहेको छ ।

अब स्थानीय चुनावका निम्ति घोषणापत्र तयार गर्ने काम हामीले गरिरहेका छौँ । केही दिनमा नै सार्वजनिक गर्नेछौँ । त्यो घोषणा पत्रले राष्ट्रको अहिले इस्यु के हो ? जनताको समस्या र सम्बोधन गर्ने उपाय के हो ? भन्ने कुरा प्रष्ट रूपमा राख्ने छ । उनीहरूलाई जागरूक गर्ने, चुनावी अभियानलाई व्यापक बनाउने, जनताको घर घरमा गएर हाम्रा एजेण्डा र योजना सुनाउने र बुझाउने कामलाई तीव्रता दिने छौँ।

जनताको घर जाँदा जनतालाई भन्ने र देखाउने तपाईंहरूसँग के के एजेण्डा छन् ?

हामी राष्ट्रियता र लोकतन्त्रको सवालाई जबरजस्त लिएर जाने छौँ । स्थानीय निकायलाई अझै बढी अधिकार सम्पन्न कसरी बनाउने ? स्थानीय विकास निर्माणका प्रक्रियाहरूलाई कसरी तीव्रता दिने भन्ने विषयलाई हामी विशेष रूपमा उठाउने छौँ, जनता समक्ष लिएर जानेछौँ । जनताले शिक्षा, स्वास्थ्यका जस्ता आधारभूत सेवा कसरी निःशुल्क प्राप्त गर्ने आधार बनाउने, सञ्चार, यातायात कसरी सर्वसुलभ बनाउने भन्ने विषयहरू लिएर जान्छौँ ।

किसानहरूले आफ्नो उत्पादनको मूल्य पाएका छैनन् । त्यसको मूल्य राज्यले तोकिदिनु पर्‍यो, किनिदिनुपर्‍यो । उत्पादन र बजारीकरणमा सहयोग गर्नुपर्‍यो, किसानको संरक्षण गर्नुपर्‍यो भन्ने एजेण्डा लिएर जान्छौँ। पूर्वाधार निर्माणको कामसँगै राष्ट्रव्यापी रूपमा विकासको लहर कसरी चलाउने भन्ने एजेन्डा पनि हाम्रो प्राथमिकतामा छ । वातावरण, वन संरक्षणलगायतका एजेन्डा लिएर हामी स्थानीय चुनावमा जाने छौँ।

गठबन्धन गरेरै चुनाव लड्ने भनिरहनु भएको छ । गठबन्धन जोगाउन मरिहत्ते गरिरहनु भएको छ । एक्लै लड्ने आँट नआएर गठबन्धन प्रति यत्रो मोह देखाउनु भएको हो ?

हामी कुनै पनि प्रकारले गठबन्धनका लागि मरिहत्ते गरिरहेका छैनौं । गठबन्धन अर्थात् संयुक्त मोर्चा आजको आवश्यकता हो । त्यो आवश्यकताका आधारमा गठबन्धनलाई परिचालन गर्ने हो । एउटा दलले मात्रै चाहेर उसलाई मात्रै आवश्यक परेर गठबन्धन बन्ने कुरा हुँदैन । यो कांग्रेसलाई पनि, माओवादीलाई हामीलाई पनि आवश्यक परेर बनेको मोर्चा हो ।

एक्लै लड्न नसक्ने भएर यो मोर्चा बनाइएको होइन । प्रतिगमनविरुद्ध एकजुट हुन आवश्यक भएकाले यो मोर्चा बनाइएको हो । तर, सबै कुरा गठबन्धन वा मोर्चाको अधीनमा हुँदैन । हामी आफ्नो तरिकाले अघि बढ्ने छौँ । हाम्रो प्राथमिकता भनेको आफ्नै पार्टीलाई सुदृढ बनाएर जाने भन्ने नै हो । वैचारिक, राजनीतिक, साङ्गठनिक रूपमा दरो बनेर जनताको बीचमा जाने र आफ्नो शक्तिमा भरोसा गर्ने कुरामै हाम्रो प्राथमिकता हुन्छ ।

साथ साथै हामी एकताको कुरालाई पनि अघि बढाएर लिएर जान्छौँ। कहिले काहीँ कार्यनीतिक एकता हुन्छ, यो अल्पकालीन हुन्छ । कहिले काहीँ वर्गीय एकता हुन्छ, यो दीर्घकालीन हुन्छ ।

तपाईंको सङ्केत अहिलेको चुनावमा कांग्रेससँग तालमेल गर्ने, चुनावपछि एकीकृत समाजवादी, माओवादी र जसपाबीच एकता गर्ने भन्ने हो ?

हामीहरू अहिले पाँच दलीय गठबन्धनमा छौँ । एमसीसी प्रकरणपछि जनमोर्चा बाहिर गएपनि अहिले हामी चुनावी तालमेलमा पाँचै दल छौँ। कुनै दल थपिए भने पनि नीतिगत हिसाबले हामी स्वागत गर्न तत्पर नै छौँ।

कांग्रेस बाहेकका सबै दलमा चुनावमा तालमेल गर्ने विषयमा एकमत छ । कांग्रेसमा गठबन्धनका विषयमा दुई धार भएपनि एकमत होला, मिलाउने काम भइरहेको छ ।

यो तालमेलको कुरा भयो, तर तपाईंहरू तीन दल (एकीकृत समाजवादी, माओवादी र जसपा) बीच एकताको चर्चा र सम्भावनाको कुरा के हो ?

अहिलेको आवश्यकता भनेको नेपालमा समाजवादको दिशातर्फ अघि बढ्नु हो भनेर विश्वास गर्नेहरू, मार्क्सवाद, लेनिनवादका सिद्धान्तका आधारमा अघि बढ्नु पर्छ भन्ने विश्वास गर्नेहरू र विभिन्न ढङ्गका साम्राज्यवाद, विस्तारवाद, दलाल पूजिवाद, प्रभुत्ववाद विरुद्ध लड्नुपर्छ भनेर आवश्यकता ठान्नेहरूको बीचमा चाही क्रमशः एकता हुन सक्दछ । कतिपय नेतृत्वमा रहेका नेता गुटहरूले यो कुरा महसुस नगर्ला तर आम कार्यकर्तामा चाही वामपन्थी एकताको भावना छ । उनीहरूले आवश्यकता बोध गरिरहेका छन् । त्यसैले एकताको सम्भावना छ । एक आपसमा कुरा समेत भइरहेको छ । कहिले र कुन विन्दुमा टुङ्गिन्छ, कसरी एकता हुनसक्छ त्यो चाँही अहिले भन्न सकिंदैन। तर, यो सम्भावना छ, अनौठो कुरा केही छैन ।

आफैँले बनाएको पार्टी छाडेर गल्ती गरियो की ? एमालेमै रहेर पनि आफ्ना माग र मुद्दा स्थापित गर्न सक्थ्यौं की भन्ने कहिले काहीँ लाग्दैन ?

पार्टी भित्रै बसेर अन्तरसंघर्ष गरेर, पार्टीलाई नै रूपान्तरण गर्न धेरै पटक प्रयास गर्‍यौ । तर, त्यो प्रयास असफल भएपछि, केपी ओलीसँगै बस्ने सम्भावना निल भएपछि हामीले नयाँ बाटो रोजेका हौँ। जब अहङ्कार आडम्बर मौलायो, पार्टीको वैचारिक, सैद्धान्तिक, राजनीतिक विकास रोकियो, सङ्गठनमा ठुलो गतिरोध आयो, भ्रष्टाचार नै भ्रष्टाचारका काण्ड आउन थाले, स्वार्थी, लोभिहरुको भीड बढ्दै गयो त्यसपछि हामी त्यो पार्टीमा बसेर रूपान्तरण सम्भव छैन भन्ने निष्कर्षसहित विद्रोहको बाटो रोजेका हौँ । त्यही कारण पार्टी फुटाएर नयाँ दल चलाउन बाध्य भएका हौँ । हामी हाम्रो लक्ष्य, उद्देश्यमा प्रष्ट छौ, त्यसैले हामीले लिएको निर्णय गलत थियो की भनेर सोच्ने फुर्सद छैन । हामी बाटोमा तीव्र गतिमा लम्किसकेका छौँ ।

एमाले अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीले त प्रचण्डको इसारामा उचालिएर तपाईंहरूले पार्टी फुटाएको आरोप लगाइरहनु भएको छ नि ?

होइन, उनीहरू अमेरिकाले उचालेका आधारमा, रअको चुलोका आधारमा उनीहरू हिँडिरहेका होलान् । तर, हामी नेपालको वस्तुस्थितिका आधारमा, मार्क्सवाद लेलिनवादको वैज्ञानिक सिद्धान्तका आधारमा नेपालको वस्तुस्थिति विश्लेषण गरेर अवसरवादका पापहरु देखेर हामी यो क्रान्तिको बाटोमा हिँडेका हौँ । हामीलाई कसैको छायाँबाट, कसैको आँड भरोसाका आधारमा हिँडेका होइनौं । हामी आफ्नो बाटोबाट, नेपाली जनताको माग र आवश्यकताका आधारमा अगाडि बढ्दै छौँ।

तपाईंहरूले एमाले त छाड्नु भयो, तर अध्यक्ष ओलीले अझै तपाईंहरूलाई गाली गर्न छाडेका छैनन्। तपाईंहरूबीच कत्रो ठुलो वैमनस्यता रहेछ है ?

ओली धेरै अगाडिदेखि नीति छाडेका, दर्शन, दृष्टिकोण र नीति छाडेका व्यक्ति हुन् । त्यसकारणले उनले कहिलेदेखि गाली गर्छन् त्यसको कुनै सिमाना देख्दिनन् । जबसम्म उनीसँग अलिअलि बोल्ने तागत र क्षमता रहन्छ त्यो बेलासम्म उनले गाली नै गर्छन् । उनको मुखबाट नीति, विचार, दृष्टिकोण निस्केला भनेर मैंले त कहिल्यै पनि अपेक्षा गर्दिन । त्यसो हुनाले उनले गाली गरिरहन्छन् । हामी अघि बढिरहन्छौँ ।

काग कराउँदै गर्छ, पिना सुक्दै गर्छ । हेर्दै जानु होला अबको केही समयपछि नै नेकपा एकीकृत समाजवादी पार्टी यो देशको कम्युनिष्ट आन्दोलनको केन्द्रबिन्दुमा रहन्छ । सर्वाधिक अग्रगामी पार्टीका रूपमा रहन्छ ।

नेकपा एमालेको ठाउँ तपाईंहरूको पार्टी एकीकृत समाजवादीले लिन सक्छ ?

एमालेको मात्रै होइन नेकपाको स्थान लिन्छौं । एमाले भनेको त अदालतको उत्प्रेषण आदेशले बनाइदिएको एउटा गुट मात्रै हो । वास्तविक एमाले भनेको २०७५ जेठ २ गते माओवादीसँग एकता गर्नुअघि थियो । हामीले बनाएको क्रान्तिकारी एमाले त समाप्त भै सक्यो । नेकपा बनिसक्यो । त्यसको उत्तराधिकारी भनेको हामी नेकपा एकीकृत समाजवादी हौँ। अब हामी पहिलेको नेकपा जस्तै शक्तिशाली भएर उदाउने छौँ।

तपाईंहरूले शक्तिशाली बन्ने सपना देखेपनि जनताले चाहिँ एकीकृत समाजवादी पनि कुरा एउटा काम अर्को गर्दो रहेछ भनेर टिप्पणी गर्न थालेका छन् । एमसीसीको सुरुमा चर्को विरोध गर्नुभयो, पछि पारित हुँदा टुलुटुलु हेरेर बस्नुभयो ?

एमसीसी भनेको के हो, कसरी सुरुवात भयो ? यसको फाइदादेखि हानी नोक्सानीसमेत समग्र अध्ययन गरेर रिपोर्ट नै प्रस्तुत गरेको थिए । त्यही रिपोर्टका आधारमा नै नेपाली जनतामा नयाँ जनचेतना आयो, त्यसले करिब करिब आन्दोलनकै पनि रूप लियो । संसद्मा पनि त्यही ढङ्गले छलफल भयो । व्याख्यात्मक घोषणा जस्ता चिजहरू पनि आए । त्यही आन्दोलन, प्रयत्न .र जागरणका परिणामहरू हुन् ।

अब जुन ढङ्गले अनुमोदन भएको छ, त्यो अनुमोदनपछि व्याख्यात्मक घोषणाको अर्थ के हो ? औचित्य के हो ? त्यसलाई अमेरिकाले मान्यो की मानेन, मान्छ की मान्दैन ? त्यो चाहिँ हाम्रो सम्झौताको अङ्ग हुन्छ की हुँदैन ? यी प्रश्नहरू अहिले पनि जीवितै छन् । नेपाली जनताले हेरिरहेका छन् । कसरी कार्यान्वयन हुन्छ भनेर हाम्रा छिमेकीहरूले हेरिरहेका छन् । उनीहरूले पनि आफ्नै ढङ्गले अध्ययन गरिरहेका छन् । यसबारे हुने छलफल ओपन नै छन् ।

मेरो व्यक्तिगत कुरा गर्नुहुन्छ भने मैंले यसको विपक्षमा आफ्नो धारणा संसद्मा प्रष्ट रूपमा राखेको छु । मेरो समर्थन छैन ।

हाम्रो अर्थतन्त्रको प्रकृति कस्तो छ भन्नेबाट सुरु गरौँ । अनौपाचरिक अर्थतन्त्र झण्डै ५० प्रतिशत जति रहेको छ । सरकारले जति खर्च गरे पनि सही ठाँउमा हुने हो कि होइन ? जनताले जति आर्जन गरे पनि करको दायरामा आउने हो कि होइन ? कसले के गरेको छ भन्ने लेखाजोखा नहुनाले योजनाहरू सम्पन्न नहुने र सरकारले पनि भविष्यमाणी गरेर जान नसकिने अवस्था छ ।

हामी खन्चुवा भएका छौँ । तथ्यले ०७६/७७ माबैंकिङ सेक्टरले उपभोग खर्चको निमिक्त एक खर्ब रुपैयाँ ऋण प्रदान गरेको छ । यसको निरन्तरता ०७७/७८ मा सात खर्ब बराबरको उपभोग खर्च कर्जा भएको रहेछ । यसले पनि के देखाउछ भने हामी खपतको निमित्तबाट एकदम अग्रसर भइराख्ने रहेछौ । उत्पादनको विषयमा बाहिरबाट आउँछ भनेर टारिरहेको छ । कारोबारको सिलसिलालाई हेर्ने हो भने हामीले दिर्घकालीन किसिमको प्रतिफल दिनको निमित्त उद्योगमा जोड दिनुपर्ने हो । तर हामीले भएका उद्योगहरूलाई निजीकरण गरेर सखाप गरिसक्यौ ।

डडेल्धरा- नेपाली कांग्रेसका सुदूरपश्चिम प्रदेश सभापति वीरबहादुर बलायरले अरूका लागि आफ्नो पार्टीमा आगो नलगाइने बताएका छन् । प्रदेशमा कांग्रेस एक्लै निर्वाचन लड्न सक्षम भएको बताउँदै उनले कुनै पार्टीसँग तालमेल गर्न जरुरी नरहेको बताए ।

‘कांग्रेसका कार्यकर्ताले तालमेल चाहेका छैनन्,’ सोमबार डडेल्धुरामा आयोजित पत्रकार सम्मेलनमा सभापति बलायरले भने, ‘माओवादी र समाजवादीलाई बनाउनका लागि कार्यकर्ताको भावना विपरीत काम गर्ने कुरा पनि भएन ।’ उनले अरूका लागि आफ्नो घरमा आगो नलगाइने बताए ।

‘केन्द्रले जस्तोसुकै निर्णय गरे पनि सबैले त्यसलाई मान्नु पर्छ भन्ने हुँदैन,’ उनले भने, ‘अन्य ठाउँमा गठबन्धन गर्नुपर्ने स्थिति हुन पनि सक्छ । तर, सुदूरपश्चिममा गठबन्धन घातक हुने छ । यहाँ कांग्रेस एक्लै चुनाव लड्छ र पहिलो पार्टी बन्छ ।’

पत्रकारले सोधेको प्रश्नको उत्तर दिँदै सभापति बलायरले सुदूरपश्चिम प्रदेश सरकारमा दुई पार्टीले मनोमानी गरेको आरोप लगाए । पार्टीको केन्द्रीय निर्णय अनुसार सुदूरपश्चिममा कांग्रेसले सरकारलाई समर्थन दिएको भए पनि हाल सम्म दुई पार्टी माओवादी र समाजवादीले मनमानी गरेर सरकार चलाएको भन्दै उनले कांग्रेसलाई प्रतिपक्षी दलका रूपमा हेरिएको बताए ।

‘केन्द्रदेखि प्रदेशसम्म पाँच दलीय गठबन्धनको तालमेल भनिएको छ,’ उनले भने, ‘तर हाम्रो प्रदेशमा कांग्रेसलाई बाहिर राखेर दुई दलको एकलौटी छ, कांग्रेसले उनीहरूलाई चुनाव जिताउन मात्रै किन तालमेल गर्ने ?’

उनले दुईदलको मनमानी यस्तै भए प्रदेश सरकारलाई दिएको समर्थन कांग्रेसले फिर्ता दिने दाबी समेत गरेका छन् । सभापति बलायरले यसअघि पनि पटक–पटक सुदूरपश्चिममा कसैसँग चुनावी तालमेल नहुने बताइसकेका छन् ।

बलायरले नेकपा माओवादी केन्द्रका अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’ बारम्बार डराइरहने भएकोले कहिले एमाले र कहिले कांग्रेससँग मिल्ने गरेको बताए । ‘प्रचण्ड र माधव जीको पार्टी फलाउन फुलाउन आफ्नो पार्टीमा हामी आगो लगाउन सक्दैनौं,’ उनले भने, ‘हामी कार्यकर्ताको भावना अनुसार अघि बढ्ने छौं ।’

काठमाडौं- त्रिकोणात्मक टि ट्वेन्टी अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट शृङ्खलाको पहिलो खेलमा नेपालले पपुवा न्युगिनीलाई १५ रनले पराजित गरेको छ ।

नेपालले दिएको १८४ रनको लक्ष्य भेट्टाउन नसकेपछि पपुवा न्युगिनी पराजित भएको हो । कीर्तिपुरस्थित त्रिवि मैदानमा भएको खेलमा टस हारेर पहिले ब्याटिङ गरेको नेपालले निर्धारित २० ओभरमा ९ विकेट गुमाउँदै १८३ रन जोडेको थियो । नेपालका लागि असिफ शेखले ४३, रोहित पौडेलले ३४ र आरिफ शेखले ३१ रन बनाए ।

१८४ रनको लक्ष्य लिएर मैदान उत्रेको पपुवा न्युगिनीले खेल सकिन ४ बल बाँकी छँदै सबै विकेट गुमाएर केबल १६८ रनमात्र जोड्न सक्यो ।

नेपालका लागि कप्तान सन्दीप लामिछाने र करण केसीले समान ३ विकेट लिए । त्यस्तै, अविनाश बोहोराले २ विकेट लिए भने सोमपाल कामीको नाममा एक विकेट रह्यो ।

मलेशिया समेत सम्मिलित श्रृङ्खलाको दोश्रो खेल भोलि मलेशिया र पपुवा न्युगिनीबीच कीर्तिपुर मैदानमा हुनेछ ।