Category: जीवनशैली

  • वनबाट सडकसम्म: ग्रामीण आँप व्यापारमा व्यस्त पुष्पा

    वनबाट सडकसम्म: ग्रामीण आँप व्यापारमा व्यस्त पुष्पा

     

     

    चुरामणि  तिमिल्सिना  असार  ६

    तानसेन नगरपालिका–१४ अन्तर्गत बुटवल–तम्घास सडकखण्डमा ग्रामीण भेगमा पाइने पुराना जातका आँपहरू सडक छेउमै बिक्री हुने क्रम बढेको छ। त्यस्तै एउटा परिचित अनुहार हुन पुष्पा थापा, जो विगत केही समयदेखि आँपको सिजनमा वनजङ्गलबाट आँप संकलन गरी सडकछेउमा बिक्री गर्दै आएकी छन्।

    पुष्पा बिहान सबेरै उठेर नजिकको वनतिर लाग्छिन्, आँप टिप्छिन्, त्यसपछि घरायसी काम सकेर बजारतिर लाग्ने गर्नुहुन्छ। यो क्रम उहाँको दैनिकीको हिस्सा बनिसकेको छ। उहाँले दिनको १५०० देखि २००० रुपैयाँसम्म आम्दानी गर्ने गरेको बताउनुहुन्छ।

    उहाँको व्यवसाय सिजनअनुसार परिवर्तन हुने गर्दछ। धार्मिक पर्वका अवसरमा कालीगण्डकी नदी किनारमा गुड, प्रसाद, नरिवल, फूल आदिको व्यापार गरेर पनि राम्रो आम्दानी गर्ने पुष्पा अहिले आँप व्यवसायमा व्यस्त छिन्।

    सडक छेउमा सजीव रूपमा सजाइएका आँपहरू किन्नका लागि यात्रु र सवारी चालकहरूकै भीड लाग्ने गरेको छ। यति मात्रै होइन, लिची, मकै, नासपाती, च्याउजस्ता मौसमी उपजको व्यापारमा पनि पुष्पाको सक्रियता देखिन्छ, जसका कारण धेरैजसो ग्राहकहरू उहाँलाई चिन्छन् र खोज्दै आइपुग्छन्।

    जीवनयापनका लागि परिश्रम र लगनशीलतासँग अघि बढेकी पुष्पा थापाको यो आत्मनिर्भर प्रयास ग्रामीण महिलाको उदाहरणीय प्रेरणा बन्न सक्छ।

  • गुल्मीका कमल सुनार: आफ्नै माटोमा सुनजस्तै उज्यालो भविष्य निर्माण गर्ने प्रेरक अनुहार

    गुल्मीका कमल सुनार: आफ्नै माटोमा सुनजस्तै उज्यालो भविष्य निर्माण गर्ने प्रेरक अनुहार

    असार  १८ चुरामणि तिमिल्सिना  रिडी

    नेपालमा केही रोजगारी छैन र केही गर्न सकिँदैन भन्नेहरूका लागि गुल्मी जिल्ला चन्द्रकोट गाउँपालिका–७, रुपाकोटका कमल सुनार प्रेरणादायी उदाहरण बनेका छन्।

    हजुरबुबा पूर्णबहादुर सुनार सुनचाँदीको गहना बनाउने पेशामा संलग्न हुनुहुन्थ्यो। सानै उमेरदेखि टकटक गर्ने ध्वनि र त्यसबाट निस्कने टल्किने वस्तुले प्रभावित भएका कमलमा यही पेशाप्रति गहिरो मोह पलाएको थियो। बुवाले भने यो पेसालाई निरन्तरता दिनुभएन। तर कमलले भने बाल्यकालदेखि मनमा बसेको रहरलाई कर्ममा बदल्ने संकल्प गरे।

    सानै उमेरमा वैवाहिक जीवनमा बाँधिएका कमल सुनार आज सफल व्यवसायी हुन्। मजुवा, शान्तिपुर, अस्लेवा, रुपाकोट हुँदै हाल रुपन्देहीको मणिग्राममा सुनचाँदी पसल सञ्चालन गरिरहेका छन्। अहिले उनले आफ्नै व्यवसायबाट छ जनालाई प्रत्यक्ष रोजगारी दिएका छन्। श्रीमती सम्झना सुनार समेत दिनभरि पसलमा साथ दिँदै छिन्।

    कमल आफैं पनि दक्ष कारीगर (कालीगढ) हुन्। प्रशिक्षित जनशक्तिका साथ व्यवसायलाई विस्तार गरिरहेका उनले आफूजस्तै अन्यलाई पनि दक्ष बनाउँदै आइरहेका छन्।

    व्यवसायसँगै सामाजिक सेवामा पनि सक्रिय कमल रामकोट आधारभूत विद्यालय व्यवस्थापन समितिका अध्यक्षको जिम्मेवारी सम्हाल्दै आएका छन्।

    उनी स्थानीय तह निर्वाचन २०७३ चन्द्रकोट गाउँपालिका शान्तिपुर गुल्मीका संस्थापक कार्यपालिका सदस्य समेत हुन्। यस्तै समाजसेवा युवा क्लब रुपाकोटका अध्यक्ष समेत हुन्। समाजलाई केही न केही गर्नुपर्छ। समाजलाई अगाडि बढाउनुपर्छ। चाहे धार्मिक क्षेत्र होस् चाहे शिक्षा क्षेत्र होस् चाहे सांस्कृतिक क्षेत्र होस् जे जसरी भएपनि समाजलाई अगाडि बढाउनुपर्छ भन्ने उद्देश्य मनमा राखेका कमल उद्देश्य अनुसार नै समाजमा परिचित भएको देख्न र हेर्न सकिन्छ। कमलले

    विद्यालयलाई आवश्यक पर्ने शैक्षिक सामग्री जे सकिन्छ त्यही आफ्नै खर्चमा उपलब्ध गराउने, आर्थिक अभावमा परेकालाई सहयोग पुर्‍याउने, धार्मिक तथा सामाजिक संस्थाहरूमा सक्रिय सहभागिता जनाउने काम उनले गर्दै आएका छन्।

    पाँच दाजुभाइमध्ये तीन जना यो पेशामा संलग्न छन्। व्यवसायबाट सन्तोषजनक आम्दानी भइरहेकाले घरभाडा तिरेर पसल सञ्चालन गर्दै आएको भए पनि दम्पत्ति सन्तुष्ट छन्। कमल भन्छन्, “धेरैले नेपालमा केही हुँदैन, बचत गर्न सकिन्न भन्छन्। तर मलाई लाग्छ, आफ्नै माटोमा केही गर्नुपर्छ भन्ने सोच भयो भने नेपालमै धेरै सम्भव छ।”

    छोराले भने विदेश जाने योजना बनाएको भए पनि आफू रहुन्जेल यो पेसालाई कहिल्यै नछाड्ने दृढ अठोट कमलको छ। हरेक शाखामा १५ दिन वा एक सातामा पुगेर सेवा, गुणस्तर र स्थिति अनुगमन गर्दै बुटवल फर्किने गरेका कमल अहिले आफूजस्तै अन्य युवाहरूलाई पनि यहीँ केही गर्न प्रेरणा दिइरहेका छन्। आफ्नो पसलबाट राम्रो गुणस्तर र आकर्षक ग्राहकले रोजे अनुसारको सामग्री दिँदा ग्राहकहरू सन्तुष्टि भएर आफ्नो पसलमा आएर हेरेर सामान खरिद गरेको धर्मपत्नी सम्झना बताउँछिन्।

    अन्य पसलमा प्रायगरी मेला र उत्सवमा भिडभाड हुने गर्दछ भने यो पसल मा अर्थात हाम्रो पसलमा सदाबार खरिद बिक्री हुने गरेको कमल बताउँछन् अहिले पसलबाट आम्दानी हुन थालेपछि आफ्नो परिवारका लागि सानै भएपनि मणिग्राम चोकमा एक निवास बनाउने योजनाका साथ लागिरहेका छन् न त न त हाम्रो पसलको कुनै विज्ञापन नै गर्नुपर्छ। न त आउनुहोस् आउनुहोस् भनेर ग्राहकलाई भन्नुपर्छ।हाम्रा पुराना ग्राहक भएको कारणले हाम्रो पसल का विभिन्न शाखामा सदावर व्यापार भइरहन्छ। यसैको कारणले गर्दा हाम्रो परिवारको जिन्दगी चलिरहेको छ। सिद्धबाबा सुनचादी पसलको नामाकरणबाट अगाडि बढेका कमल सधैभरि यही पेशालाई अगाल्ने अगाल्ने बताउँछन्। कमल सुन चाँदी व्यवसाय सङ्घ तम्घास गुल्मीका उपाध्यक्ष समेत रहेका छन्।

  • ज्येष्ठ पण्डित तोयनाथ न्यौपानेको ८८ वर्षको उमेरमा निधन, पाल्पा क्षेत्रले गुमायो एक धार्मिक र शैक्षिक धरोहर

    ज्येष्ठ पण्डित तोयनाथ न्यौपानेको ८८ वर्षको उमेरमा निधन, पाल्पा क्षेत्रले गुमायो एक धार्मिक र शैक्षिक धरोहर

    ज

    पाल्पा, असार १४ चुरामणी तिमिल्सिना

    विक्रम संवत् १९९४ साल फागुन ९ गते पाल्पा जिल्लाको तानसेन नगरपालिका वडा नं. १४, रविदास पण्डित टोलमा जन्मनुभएका ज्योतिष पण्डित तोयनाथ न्यौपानेको असार ११ गते शनिवार, मध्यान्ह १२ बजे आफ्नै निवासमा ८८ वर्षको उमेरमा दुःखद निधन भएको छ। उहाँको निधनको खबरले पाल्पा र आसपासका क्षेत्र शोकमा डुबेका छन्।

    स्व. पण्डित न्यौपानेको प्रारम्भिक शिक्षा घर–छिमेकमै अनौपचारिक रूपमा आरम्भ भएको हो। प्रारम्भिक अवस्थाबाटै वेद, चण्डी, गीता, कर्मकाण्ड र ज्योतिषशास्त्रजस्ता विषयहरूमा गहिरो रुचि देखाउँदै आएका उहाँले भारतको बनारसस्थित सम्पूर्णानन्द संस्कृत विश्वविद्यालयबाट शास्त्री तहसम्मको अध्ययन सम्पन्न गर्नुभएको थियो।

    संस्कृत साहित्य, व्याकरण र पुराणको गहन अध्ययन गर्नु भएका उहाँले श्रीमद्भागवत, देवीभागवत लगायतका पुराणहरूको पाठ तथा प्रवचन देशभर विभिन्न स्थानमा पुगी गर्नुहुन्थ्यो। आचार्य व्यासका रूपमा कथा वाचन गर्नुका साथै उहाँको पठनपाठनशैलीले हजारौं भक्तजनलाई प्रभावित तुल्याएको थियो।

    शिक्षण क्षेत्रका आदर्श व्यक्तित्वका रूपमा पाल्पा, गुल्मी, स्याङ्जा र अर्घाखाँची जिल्लाका विभिन्न विद्यालयहरूमा संस्कृत विषय अध्यापन गराउँदै आउनुभएका पण्डित न्यौपाने माध्यमिक तहका शिक्षक पदबाट सेवा निवृत्त हुनुभएको थियो। सेवानिवृत्तिपछि पनि उहाँ निरन्तर रूपमा कर्मकाण्ड, धार्मिक निर्णय तथा पाठ्यपुस्तकका गहिरा विश्लेषणमा समर्पित रहनुहुन्थ्यो।

    धार्मिक शास्त्रमा अद्वितीय दखल राख्नु भएका उहाँ ‘निर्णय सिन्धु’ को जीवित स्वरूपका रूपमा चिनिनुहुन्थ्यो। पाल्पा, गुल्मी, स्याङ्जा, अर्घाखाँचीका थुप्रै कर्मकाण्डी चेलाहरूले आज पनि उहाँलाई मार्गदर्शक रूपमा सम्झिरहन्छन्। ब्रतबन्ध, विवाह, श्राद्ध लगायतका धार्मिक कार्यमा उहाँको सल्लाह र निर्देशनको अत्यधिक माग हुने गर्दथ्यो।

    ज्योतिष क्षेत्रमा पनि उहाँको गहिरो अधिकार थियो। दैनिक रूपमा चिना हेर्ने, ग्रहगोचरको टिप्पणी गर्ने, रोगनिदानसम्बन्धी सुझाव दिने, पुस्तक प्रमाणसहित शास्त्रीय तर्क प्रस्तुत गर्ने काममा उहाँ अद्वितीय हुनुहुन्थ्यो। उहाँका भनाइ र प्रमाणलाई यस क्षेत्रका कुनै पनि पण्डित वा ज्योतिषीले खण्डन गर्न सक्दैनथे।

    उहाँका श्रीमती, दुई छोरा र चार छोरी रहेका छन्। पारिवारिक जिम्मेवारीमा समेत समर्पित रहँदै धार्मिक र शैक्षिक क्षेत्रलाई जीवनभर योगदान पुर्याउनु भएका पण्डित न्यौपानेको निधनले पाल्पा क्षेत्रले एक अमूल्य व्यक्तित्व गुमाएको अनुभूति गरेको छ।

    धार्मिक र शैक्षिक उन्नयनमा जीवन समर्पित गर्नुभएका स्व. तोयनाथ न्यौपानेप्रति श्रद्धाञ्जली अर्पण गर्दै सम्पूर्ण क्षेत्रवासीले उहाँलाई सदैव स्मरण गर्नेछन्।

  • संघर्ष र सेवाका भावले भरिएको सुवेदीवाको कथा

    संघर्ष र सेवाका भावले भरिएको सुवेदीवाको कथा

    चुरामणि तिमिल्सिना  असार  ७ गते रिडी

    गुल्मी जिल्ला छत्रकोट गाउँपालिका वडा नम्बर ४ दिगाम अमराइका ५८ वर्षीय तिलकराम सुवेदीले सवारी चलाउँदै गरेको ३३ वर्ष पुगेछ। ३३ वर्षदेखि निरन्तर रुपमा यातायातमा रम्दै आएका सुबेदिलाई कहिल्यै थकाइ लागेन ।उनी घरमा बस्न भन्दा यात्रा गर्न र गराउनमा खुसी हुन्छन्। सानैदेखि यातायात चलाउने रहर गरेका सुबेदि सडकमा रम्न रुचाउने गर्दछन्।

    सुन्दा पनि अचम्म परिवारले भो बाबा अब त घरमै बसेर आनन्द लिनुहोस भनेर बारम्बार आग्रह गर्छन्। श्रीमती लक्ष्मी कुमारी सुवेदीले पनि अब धेरै कति चलाउनुहुन्छ गाडी अरुलाई र आफू यात्रा गर्दागर्दै जिन्दगी नै सकिन लाग्यो।भो अब त घरमै बसौँ। आनन्द लिगौ भनेर भन्थिन् केही महिना विश्राम लिन मन भो तर मनले मानेन पुनः यात्रामै फर्किए। गुल्मीको छत्रकोटदेखि बुटवलसम्म दैनिक कालो प्लेटमा यात्रा गराउन सफल भएका सुवेदी बा यसैमा खुशी हुनुहुन्छ ।उहाँले बन्द बोडि बोलेरो चलाउँदै यात्रा गर्नुहुन्छ।

    सडकमा प्रहरी पोस्ट प्रशस्त रहेका छन श्रीङ्गा, रिडी ,यस्तै हार्थोक तानसेन, बर्तुङ, दोभान र बुटवल यी यातायातका चेकिङ हुने प्रमुख क्षेत्र हुन्। तर अहिलेसम्म तिलकरामलाई प्रहरीले चेकिङ गरेन न त कहिल्यै सोधपुछ गर्यो न त लाइसेन्स नै खोज्यो। गाडीमा ढाका टोपी लगाएर ज्वारीकोट लगाएर हिँडेका सुवेदी बा पुलिसले नबोलाउँदै पुलिसलाई नमस्कार गर्ने बानी बसालेका कारणले आज सुवेदी लाई प्रहरीले कहिले कहिले पनि चेकजाँच गरेन बाको इमान्दारिता निकै रहेछ। बासँग रिडीदेखि बुटवलसम्म यात्राको क्रममा दुःख सुखका र रमाइला गफ गर्दै पुगियो। बाका गफ सुन्दै प्रहरीलाई गर्ने सम्मान यात्रीलाई ओलार्ने र झराल्ने बेलामा गरेको त्यो सम्मान र त्यो विदाईले सुबेदिको गाडीमा नचण्डने यात्री बिरलै भेटिए ।

    न घाम न पानी न जाडो जुनसुकै समयमा पनि सुवेदी बा अमराइबाट निस्किनछन। सुवेदी बाले अहिलेसम्म बिट मार्ने योजना बनाएनन् न त बाको गाडी सानो छ न त ठूलो क्षमता भएको छ नौवटा सिट क्षमता भएको गाडीमा आएको पनि लामो समय भएछ। बाले थप्दै भनुभयो सम्मान गर्ने तरिकाले आज प्रहरीले कहिलै सोधपुछ गरेन झन्डै गाडीको सबै खर्च कटाएर ४०-४५ हजार आफूले बचत गर्न सफल भएको बताउनु भयो ।

    आफ्ना छोराछोरीलाई उच्च शिक्षा दिएर छोरीलाई विवाह गराएर पठाए र छोराले पनि राम्रो शिक्षा अध्ययन गरिरहेको छ। यो मेरो कमाईबाट हो। कोही मान्छे नभए पनि बाटोमा भेटि हाल्छ कि कतै मेरो सुवेदी एक्सप्रेस त कुरेका छैनन् भन्ने पनि लाग्न थाल्यो। तेहि कारणले पनि आज यो गाडीले मलाई दैनिक बुटवल पुर्याएको छ। म कसैसँग दुश्मन हुन चाहन्न । मेरो सवारीमा आइदिए हुन्थ्यो नि भन्ने भावना कहिल्यै मनमा लागेन । यसैमा सन्तुष्टि लागेको छ। हुन त मेरो त्यस्तो केही मोहित पार्ने क्षमता छैन तर पनि यात्रीहरु आउने गर्दछन्। किनकि मेरो एउटा बानी छ सिट क्षमताभन्दा कुनै पनि यात्रीहरुलाई यात्रा नगराउने , समयमा निश्चित स्थानमा पुग्न सकिने र यात्रीहरू पनि गन्तव्य स्थानमा सजिलै पुग्ने हुँदा आज यात्रीहरु सुवेदी नै रोजेको देखिन्छ । ३३ वर्षसम्म यातायात चलाए तर अहिलेसम्म कुनै पनि दिन सवारी दुर्घटना हुन परेन सायद घरबाट निस्किने क्रममा पत्नी लक्ष्मीले बालेको दियो तुलसीको मठको आशीर्वाद र भगवानको कृपाले आजसम्म मलाई राम्रै हुन पुगेको छ। र भोलिका दिनमा पनि कुनै अप्रिय घटनाहरु नघटुन भन्ने आशा र अपेक्षा लिँदै आएको आउनुभयो। बालाई सम्मान चाहिएको छैन ।

    यात्री सम्बन्धित निश्चित ठाउँमा पुग्न चाहेका छन् । नजिकै पर्ने गाउँ र टोलमा भने बाले घर आँगनमै पुर्‍याएको कारणले आज यात्रीहरू सन्तुष्टि देखिन्छन् र दैनिक सम्पर्कमा रहने गर्छन् । तर बालाई फोन गर्नेको लर्को लाग्ने रहेछ। अझ अचम्मको कुरा के छ भने यो जमानामा पनि सबै यातायातका साधनामा प्राय गरी गीत बज्ने र बजाउने चर्को आवाज दिने खालका म्युजिकहरू बज्ने गर्छन्। तर बाले यस विषयलाई विशेष केन्द्रबिन्दु नबाइ यात्रा गराउनु हुन्छ छ। किनकि आफूले यसरी ठूलो मोबाइल गीत बज्ने मोबाइल यात्रामा प्रयोग नगरेको बताए । यसले गीत बजाउँदै गर्दा दुर्घटना समेत हुन सक्ने सम्भावना भएकाले कुनै गीत बजाउने र मोबाइल बोक्ने रहर गर्नुभएन। जतिखेर यात्राबाट काम सकेर घर फर्किएपछि पत्नी लक्ष्मी कुमारी संगै सामाजिक सञ्जाल प्रयोग गरी दिनभरि के के भए छ भनेर खवर हेर्न मन पराउनुहुन्छ । त्यसैले सुवेदी बा अहिलेसम्म यात्रा गराउदै रम्नु भएको छ

  • संघर्ष र सेवाका भावले भरिएको सुवेदीवाको कथा

    संघर्ष र सेवाका भावले भरिएको सुवेदीवाको कथा

    चुरामणि  तिमिल्सिना  असार ७ रिडी

    गुल्मी जिल्ला छत्रकोट गाउँपालिका वडा नम्बर ४ दिगाम अमराइका ५८ वर्षीय तिलकराम सुवेदीले सवारी चलाउँदै गरेको ३३ वर्ष पुगेछ। ३३ वर्षदेखि निरन्तर रुपमा यातायातमा रम्दै आएका सुबेदिलाई कहिल्यै थकाइ लागेन ।उनी घरमा बस्न भन्दा यात्रा गर्न र गराउनमा खुसी हुन्छन्। सानैदेखि यातायात चलाउने रहर गरेका सुबेदि सडकमा रम्न रुचाउने गर्दछन्।

    सुन्दा पनि अचम्म परिवारले भो बाबा अब त घरमै बसेर आनन्द लिनुहोस भनेर बारम्बार आग्रह गर्छन्। श्रीमती लक्ष्मी कुमारी सुवेदीले पनि अब धेरै कति चलाउनुहुन्छ गाडी अरुलाई र आफू यात्रा गर्दागर्दै जिन्दगी नै सकिन लाग्यो।भो अब त घरमै बसौँ। आनन्द लिगौ भनेर भन्थिन् केही महिना विश्राम लिन मन भो तर मनले मानेन पुनः यात्रामै फर्किए। गुल्मीको छत्रकोटदेखि बुटवलसम्म दैनिक कालो प्लेटमा यात्रा गराउन सफल भएका सुवेदी बा यसैमा खुशी हुनुहुन्छ ।उहाँले बन्द बोडि बोलेरो चलाउँदै यात्रा गर्नुहुन्छ।

    सडकमा प्रहरी पोस्ट प्रशस्त रहेका छन श्रीङ्गा, रिडी ,यस्तै हार्थोक तानसेन, बर्तुङ, दोभान र बुटवल यी यातायातका चेकिङ हुने प्रमुख क्षेत्र हुन्। तर अहिलेसम्म तिलकरामलाई प्रहरीले चेकिङ गरेन न त कहिल्यै सोधपुछ गर्यो न त लाइसेन्स नै खोज्यो। गाडीमा ढाका टोपी लगाएर ज्वारीकोट लगाएर हिँडेका सुवेदी बा पुलिसले नबोलाउँदै पुलिसलाई नमस्कार गर्ने बानी बसालेका कारणले आज सुवेदी लाई प्रहरीले कहिले कहिले पनि चेकजाँच गरेन बाको इमान्दारिता निकै रहेछ। बासँग रिडीदेखि बुटवलसम्म यात्राको क्रममा दुःख सुखका र रमाइला गफ गर्दै पुगियो। बाका गफ सुन्दै प्रहरीलाई गर्ने सम्मान यात्रीलाई ओलार्ने र झराल्ने बेलामा गरेको त्यो सम्मान र त्यो विदाईले सुबेदिको गाडीमा नचण्डने यात्री बिरलै भेटिए ।

    न घाम न पानी न जाडो जुनसुकै समयमा पनि सुवेदी बा अमराइबाट निस्किनछन। सुवेदी बाले अहिलेसम्म बिट मार्ने योजना बनाएनन् न त बाको गाडी सानो छ न त ठूलो क्षमता भएको छ नौवटा सिट क्षमता भएको गाडीमा आएको पनि लामो समय भएछ। बाले थप्दै भनुभयो सम्मान गर्ने तरिकाले आज प्रहरीले कहिलै सोधपुछ गरेन झन्डै गाडीको सबै खर्च कटाएर ४०-४५ हजार आफूले बचत गर्न सफल भएको बताउनु भयो ।
    आफ्ना छोराछोरीलाई उच्च शिक्षा दिएर छोरीलाई विवाह गराएर पठाए र छोराले पनि राम्रो शिक्षा अध्ययन गरिरहेको छ। यो मेरो कमाईबाट हो। कोही मान्छे नभए पनि बाटोमा भेटि हाल्छ कि कतै मेरो सुवेदी एक्सप्रेस त कुरेका छैनन् भन्ने पनि लाग्न थाल्यो। तेहि कारणले पनि आज यो गाडीले मलाई दैनिक बुटवल पुर्याएको छ। म कसैसँग दुश्मन हुन चाहन्न । मेरो सवारीमा आइदिए हुन्थ्यो नि भन्ने भावना कहिल्यै मनमा लागेन । यसैमा सन्तुष्टि लागेको छ। हुन त मेरो त्यस्तो केही मोहित पार्ने क्षमता छैन तर पनि यात्रीहरु आउने गर्दछन्। किनकि मेरो एउटा बानी छ सिट क्षमताभन्दा कुनै पनि यात्रीहरुलाई यात्रा नगराउने , समयमा निश्चित स्थानमा पुग्न सकिने र यात्रीहरू पनि गन्तव्य स्थानमा सजिलै पुग्ने हुँदा आज यात्रीहरु सुवेदी नै रोजेको देखिन्छ । ३३ वर्षसम्म यातायात चलाए तर अहिलेसम्म कुनै पनि दिन सवारी दुर्घटना हुन परेन सायद घरबाट निस्किने क्रममा पत्नी लक्ष्मीले बालेको दियो तुलसीको मठको आशीर्वाद र भगवानको कृपाले आजसम्म मलाई राम्रै हुन पुगेको छ। र भोलिका दिनमा पनि कुनै अप्रिय घटनाहरु नघटुन भन्ने आशा र अपेक्षा लिँदै आएको आउनुभयो। बालाई सम्मान चाहिएको छैन । यात्री सम्बन्धित निश्चित ठाउँमा पुग्न चाहेका छन् । नजिकै पर्ने गाउँ र टोलमा भने बाले घर आँगनमै पुर्‍याएको कारणले आज यात्रीहरू सन्तुष्टि देखिन्छन् र दैनिक सम्पर्कमा रहने गर्छन् । तर बालाई फोन गर्नेको लर्को लाग्ने रहेछ। अझ अचम्मको कुरा के छ भने यो जमानामा पनि सबै यातायातका साधनामा प्राय गरी गीत बज्ने र बजाउने चर्को आवाज दिने खालका म्युजिकहरू बज्ने गर्छन्। तर बाले यस विषयलाई विशेष केन्द्रबिन्दु नबाइ यात्रा गराउनु हुन्छ छ। किनकि आफूले यसरी ठूलो मोबाइल गीत बज्ने मोबाइल यात्रामा प्रयोग नगरेको बताए । यसले गीत बजाउँदै गर्दा दुर्घटना समेत हुन सक्ने सम्भावना भएकाले कुनै गीत बजाउने र मोबाइल बोक्ने रहर गर्नुभएन। जतिखेर यात्राबाट काम सकेर घर फर्किएपछि पत्नी लक्ष्मी कुमारी संगै सामाजिक सञ्जाल प्रयोग गरी दिनभरि के के भए छ भनेर खवर हेर्न मन पराउनुहुन्छ । त्यसैले सुवेदी बा अहिलेसम्म यात्रा गराउदै रम्नु भएको छ

  • वृद्धाश्रम बनेको गाउँ मानविहिन नबनोस्, विश्वमानचित्रबाटै नओझेलियोस् देश

    वृद्धाश्रम बनेको गाउँ मानविहिन नबनोस्, विश्वमानचित्रबाटै नओझेलियोस् देश

    वृद्दाआश्रम बनेको गाउँ मानवविहिन नबनोस्, विश्व मानचित्रबाटै नओझेलियोस् देश

    बहिनी उत्साहित छ, विदेश जाने भोक उसको बढ्दै गएको छ ।
    म सानो प्रश्न गर्छु” नानी, तिमी पनि आफ्नो गन्तव्य विदेश नै रोज्यौ ? तिमी त पढाइमा अब्बल मान्छे, जति पनि रोजगारीका अवसर यही पाइएलान् नि होइन र?” मेरो प्रश्न सकिदा नसकिदै बहिनीको प्रतिउत्तर आइहाल्छ, ” दिदी कस्तो कुरा गर्नुहुन्छ तपाईं? के छ नेपालमा, जागिर पाउन कति मुस्किल,कति किताब कण्ठ गरेर लोकसेवा लड्यो अन्त्यमा त्यो तलब? न एउटा राम्रो फोन बोक्न पाउनु, न सुविधासम्पन्न आवास, न छोराछोरीलाई राम्रो शिक्षा दीक्षा नै दिन सक्नु ? तपाइँले जत्ती यो कुरा कसले बुझ्न सक्छ, मास्टर गरेर समय अनुसारका शैक्षिक प्रमाणपत्र थुपारेर के हात पार्नु भो? अनि व्यापार व्यवसाय गरौं भने यत्रो लगानी लागाएर पढियो, फेरि थप लगानी अनि यो मन्दी ? खोइ आजसम्मको कमाइले तपाईंले एउटा राम्रो फोन? घर, भाइहरुको पढाइ ; के राम्रो छ दिदी के ?
    गतिलो झापट लगाई बहिनीले ।
    राम्रै स्थापित भएकी दिदीकी छोरी बाहिरिन लाग्दा मन थाम्न सकिन र सोधें, ” नानी तिमी सरकारी जागिरे, ज्वाँईको पनि राम्रो नोकरी छ, छोरी राम्रो स्कुलमा पढेकी छ । समाजमा तिमीहरुको नाम छ, दाम छ । तिमी जस्ता विदेश गए यहाँ को बस्छ? हामी त बिल्कुल एक्लै पो हुने भयौँ त ?”
    ” आन्टि म सरकारी जागिरमा प्रवेश गरेको दस वर्ष भयो । मैले के पाएँ? नर्सिङको जागिर कति पेलान छ, यस्तो खटिएर काम गर्नु, न त स्तर उन्नति न त स्किल डिभलोप्मेन्ट। कमसे कम उमेरमै ठाउँ पुगे त केही गरुँला नि, यत्तिको काम गरेपछी पक्कै पनि म अगाडि बढ्न, पद नाम र स्किल त कमाउँला नि,म कहिलेसम्म यसरी कुजिएर बसुँ भन्नू त ?छोरी उत्तर दिन्छे ।

    म के भनुँ, दिमाग घुमिरहेको थियो तर उत्तर केही थिएन ।

    यसो सोचेँ, समय अनुसार परिवर्तन हुनुपर्छ भन्थे सायद यही होला परिवर्तन । के राम्रो फोन, सुविधासम्म्पन आवास, छोराछोरीको पढाइ, यसैका लागि हो त नयाँ पुस्ता बिदेशिन लालाहित? कस्तो हो वैयक्तिक विकास ? कसले गरे हुन्छ यसको शुरुवात ? के विदेशिनु र विदेशी भुमीमै सम्भावना देख्नु समस्याको समाधान हो ?

    दशैँको बेला घरतिर गएको, पहिला-पहिला जस्तो रौनक कतै छैन । ओहो त्यो बेला लाहुरेहरु अत्तर छर्केर बाटो नै मगमगी बास्ना आउने गरि, ठुलो बाकसमा ताल्चा बजाउदै लस्कर लागेर आउथें। घर, आगन, स्कुल चोक-चोकमा सरसफाइ हुन्थ्यो । गाउँभरी युवाको लहर । पिङ, चङ्गा, लिपपोत, खसीमार, मन्दिरको बाजागाजा, रेडियोको मंगल धुन! अहिले गाउँ त छ,तर सुनसान ।धुन त बज्छ, सुन्ने कानहरु?युवाहरु एकदम न्यून सङ्ख्यामा मात्र छन्, चहलपहल पनि कति कम ।
    प्राय घरहरुमा बृद्धअवस्थाका केही जोडी मात्र देखिन्छन्। सोध्यो भने जवाफ उहीँ छ, ” छोरा अमेरिका, छोरी अस्टेलिया” । हजुराआमाको नाति-पनाति खेलाउने सपना मात्रै ।हजुरबुवाको नवपुस्तालाइ कथा कहानी सुनाउने कल्पना मात्रै । बिरामी परे पैसा आउँछ, फोनमा नाति नातिनीले “हेल्लो ग्र्यानी”भने उनीहरु मख्ख । आफ्ना सन्तान आउने आसमा सास झुन्डाएका उनीहरु देहत्याग गरे भने पनि समयमा लास समेत उठ्दैन। दशैँमा छोरी ज्वाइँ आउलान् र टीका लगाइदिउला भन्ने सोच पनि छैन उनीहरुमा । कहिले नाति नातिनी जन्माउने हुन् र तेल लगाउन जाउँला भनेर कुर्ने दिन पो आएछन् ।
    पहिले बृद्ध बुवाआमा एक्लै हुन्थे..आजभोलि त प्रौढ दाइ भाउजू, जेठाजु जेठानी दिदी । निकट भविस्यमा हाम्रो पनि त्यस्तै होला । रोकेर कतिन्जेल रोक्न सकिन्छ, पखेँटा लागेका बचेरालाइ । रोक्नु पनि कसरी?? कुन प्रलोभन देखाउनु? हामी सानो हुदा भुपी शेरचन, लक्ष्मीप्रसाद देवकोटाका कृति पढेर भावुक हुन्थ्यौँ । देशको माया उम्लेर कणकणमा छाउथ्यो । ” म मरे पनि मेरो देश बाचिरहोस् ” भन्दै गुनगुनाउदै हिंडिन्थ्यो । अहिले त नौँ कक्षा पुग्दानपुग्दै ,” कुन देश राम्रो होला” भनेर गुगल हेर्न थाल्छन् । भन्लान् के विदेश जानेको मनमा नेपालप्रति माया हुदैन ? म भन्छु, अहँ हुदैन, बिल्कुल हुँदैन । उनीहरुका आफन्तलाइ पनि उनीहरुको माया हुँदैन । हुने भए सन्जालमा ” पि. आर. पाएकोमा छोरा बुहारीलाई बधाई अनि ग्रीन कार्ड पाएको मा बहिनीज्वाइलाइ बधाई” भनेर किन प्रचार बाजि गरिन्छ?

    धेरै विपन्नताले ग्रसित मेरो मुलुकमा कैयौंको रोजीरोटीको लागि विदेशिनु बाध्यता हो । तर ती चारो खोज्न गएका आफ्नो घर सम्झेर अवश्य फर्कनेछ्न् । उनीहरुको लागि रोजगार अवसर दिलाउन नसक्नु नेतृत्व पङ्तीको कमजोरी हो । तर पढाइ, सिप, अर्थ सबै हुदाहुदै केही गरौं , म बाट शुरु गरे पनि होला नि भन्न नसकेर पैतृक सम्पत्ति बेचेर अझ म भन्छु देशको माटाे बेचेर, बैंकबाट, आफन्तबाट ऋण खोजेर, पढाइको बहाना बनाएर विदेशिने नयाँ पुस्तासङ्ग खेद छ मेरो ।

    मैले नगरे कसले गर्ने, अहिले नगरे कहिले गर्ने ? जबसम्म यो सोंचको विकास हुदैन, युवा यसरी नै भिडको पछाडि विमानस्थल छिरिरहन्छ । मेरो देशको मुटु चिरिरहन्छ । माथी राजनितिक लडाइँ छ, युवा बाह्य बसाइ सराइमा व्यस्त !दुख बढ्दै गएको छ । अहिले सम्म बृद्धआश्रम बनेको मेरो गाउँ निकट भविस्यमा मानविहिन नबनोस्, मेरो देश विश्व मानचित्रबाटै नओझेलियोस्, मन पिरोलिरहन्छ, दुई चार शब्द लेखेर विचार प्रकट गर्दैमा देश विकास हुदो रहेनछ । युवापुस्ताको चाह बमोजिम मेरो देश बनोस् .. म सगरमाथा हेरेर चित्त बुझाउँछु ।।

  • गाउँदेखी  सहर  सम्म आत्महत्या  किन बढीरहेका  छन

    गाउँदेखी सहर सम्म आत्महत्या किन बढीरहेका छन

    मानिसका विभिन्न इच्छा, चाहना अनि सपनाहरुको एउटा समग्र रुप नै मानविय जीवन हो भने आत्महत्या व्यक्तिको स्वनिर्णय पक्ष हो। मानिसको जीवन सोचेजस्तो सजिलो र सहजै तरिकाले अघि बढाउन केहि कठिन हुन सक्छ तर जीवनको गतिसँगै आईपर्ने विभिन्न चुनौतिलाई अवसरको रुपमा परिणत गर्न सक्ने एउटा बलियो शाहस र हिम्मत राख्नुपर्दछ साथै यसैगरी नै अघि बढ्न सकियो भने तपाई हामी सकारात्मक विचारको साथ पृथक जीवनको साथ अघि बढ्न सक्दछौँ।
    पछिल्लो समय देशको बिग्रदो अर्थव्यवस्था , स्वार्थ केन्द्रित राजनीति व्यवस्था लगाएत विभिन्न कारणहरुले गर्दा विभिन्न पेसामा आबध्द व्यक्ति देखि लिएर सामान्य तहका नागरिकहरुले आर्थिक समस्याका कारण नै आफ्नो जीवनलाई मृत्युको बाटोतिर डोहोर्‍याएका छन।
    तपाई हामी समाजमा नै बस्छौँ। समाजबाट नै धेरै कुराहरुमा सहयोग पनि पाइरहेका हुन्छौँ। तर किन तपाई हामी त्यहि समाजबाट डराउछौ त ? यसको उत्तर तपाई हाम्रो सोचमा नै भर पर्दछ। तपाई हामी एउटै परिवारमा त फरक विचार भएका सदस्यहरु हुन्छौँ भने बाँकी समाज त बिभिन्न सदस्यहरु भएको परिवारको एउटा स्वरुप हो। जहाँ विभिन्न बिचारधारहरु भएका व्यक्तिहरुको समिश्रण हुन्छ। त्यसैले यसैभित्र रमाउन र घुलमिल हुन सक्यौँ भने तपाईहामी बिच भएको पिडालाई केहि हदसम्म भएनि भुलाउन सक्छौ। यसकारण समाजमा हुने विभिन्न धार्मिक तथा सामाजिक कृयाकलाप, सन्देशमुलक कार्यक्रम तथा कृषि क्षेत्रतिर हुने मेलापात सङ्गै सामुहिक सहकार्य गर्ने प्रयास गर्नुपर्दछ्।

    कुनैपनि व्यक्तिले आ–आफ्नै विभिन्न प्रकारका व्यक्तिगत तथा पारिवारिक समस्या भोगिरहेको हुन्छ। त्यसैले आफ्नो नजरमा आफुलाई मात्र कमजोर अवस्थामा रहेको सोच्नु हुदैन समस्या सबैलाई हुन्छ र समस्या संगै समाधानको उपाय खोज्दै जानुपर्छ भन्ने मनोवलको शक्ति आफैमा पैदा गर्ने प्रयास गर्नुपर्दछ।

    मानव जिवन नै यो संसारको सबैभन्दा उत्कृष्ट जीवन हो। भगवानले हामीलाई उपहार स्वरुप दिएको यो जीवनमा पर्दा पछाडि जस्तै सङ्घर्ष भन्ने शब्द पनि समावेश भएर आएको छ त्यसैले अवसर र चुनौतीको सामना गर्दै जीवनलाई रङ्गमय बनाउनुपर्दछ।
    मानिसको गतिशिल जीवनमा नयाँ नयाँ चुनौतिहरुको आगमन भईरहेको हुन्छ र तिनै चुनौति सङ्गै आउने परिस्थितिहरुले नै जीवन जिउने परिभाषा सिकाएको हुन्छ। तपाई हामी पनि व्यक्तिगत जीवनमा आउने समस्यालाई अन्य ब्यक्तिको सुखद यात्रासंग दाजेर होइन आफै समाधानको उपाय खोजेर अघि बढ्नुपर्दछ।
    मानिसलाई निराशाले कमजोर बाटोतिर जान बाध्य बनाउछ भने आशावादि विचारले अझ सङ्घर्ष गरेर जीवनलाई अघि बढाउने हिम्मत र शाहस प्रदान गरेको हुन्छ। जीवनलाई विभिन्न तबरले परिभाषित गर्न सकिन्छ “ जीवन सङ्घर्ष हो र सङ्घर्ष नै जिन्दगीको जिउने आधार हो” भन्ने विचारलाई आत्मसाथ गर्दै सकारात्मक विचार सहित सङ्घर्ष सङ्ग हार नमानी जीवनमा आउने जस्तोसुकै परिस्थितिलाई पनि डटेर सामना गर्न सक्ने सामर्थ्य निकाल्न सक्नु नै जिन्दगीको सार्थकता हो।

    किन मान्छे आत्महत्याको बाटो रोज्छ ?
आत्महत्या एउटा विश्वमा नै क्रमिक रुपमा घटिरहने घटना हो। जहा विकशित मुलुकहरु पनि यो घटना बाट अछुतो छैनन्। लिथुनिया, रसिया, दक्षिण कोरिया जस्ता देशहरु आत्यहत्या हुने शिर्ष स्थानमा रहेका छन। देश तथा विदेशका चर्तित सेलिब्रेटीहरुबाट पनि यो घटना बारम्बार घटिरहेको समाचार आइरहेको हुन्छ।
    विशेषगरी आत्महत्या हुने प्रमुख कारणहरु भनेको गरिबी, पारिवारिक कलह, अधुरो प्रेम, दिर्घकालिन रोग, बेरोजगारी, धुम्रपान तथा मादक पदार्थको अत्याधिक सेवन, लाज, डर, एक्लोपन तथा विभिन्न क्षेत्रमा हुने असफलताहरु रहेका हुन्छन ।आत्महत्या आफैमा रोगीले मात्र गर्ने घटना नभई जोसुकै व्यक्तिले जतिबेला पनि गर्नसक्ने एउटा दु:खत घटना हो।
    पृथ्वीमा एउटा उपहार स्वरुप पाएको जीवनलाई डोरीको सहारा लिएर झुण्डिनु, विष सेवन गर्नु, नदिमा हामफाल्नु तथा आफैले छुरा हान्नु आफ्नो जीवनको समापन आफै गर्न खोज्नु मानिसको कायरता हो। पछिल्लो समय विश्व नै कोभिड – 19 बाट प्रभावित भइरहेको बेला हाम्रो जस्तो गरिब मुलकमा यो समस्या अझबढि उग्ररुपमा बढिरहेको छ त्यसैले यसलाई न्युनिकरण गर्नको लागि स्थानिय सरकार, प्रदेश सरकार तथा राज्य सजग हुन जरुरी देखिन्छ।
    आत्महत्याको जोखिममा परेका व्यक्तिलाई कसरी सहयोग गर्ने ?
वास्तवमा कुनै पनि मानिस यसै मर्न चाहदैँन उसले महसुस गरेको असह्य पीडा र समस्याबाट मुक्त हुने अन्तिम विकल्पको रुपमा रोजेको बाटो आत्महत्या हो। हाम्रो समाजमा आत्महत्या गर्ने व्यक्तिलाई कायर, स्वार्थी, पापी र नालायक जस्ता शब्दहरुले प्रहार गर्ने गरिन्छ। आत्महत्या एउटा समस्याको परिणाम हो। यसको जोखिममा परेको व्यक्तिलाई गर्ने सबैभन्दा राम्रो सहयोग भनेको सहानुभुती र सुनाई हो। त्यस्ता व्यक्तिको भावना बुझि उसका केहि गोप्य कुरा तथा भावना प्रति संवेदनशिल भई बाँकी जिवनलाई सकारात्मक सोच बाट अघिबढाउने शाहस तथा धैर्यताको पाठ सिकाउनुपर्दछ।
    आत्महत्याको समाधानमा तपाई हाम्रो भुमिका
आत्महत्या आफैमा एउटा जटिल समस्याको रुपमा स्थापित हुदैछ। यसलाई समाधान गर्न एक व्यक्ति तथा संस्थाले मात्र सम्भव हुदैन। त्यसैले देशका सम्पूर्ण शिक्षित युवावर्ग तथा देशमा भएका अंगहरु, सरकारको माथिल्लो तहमा रहेर नीति निर्माण गर्नेदेखि लिएर त्यसलाई कार्यन्वयन गर्ने स्थानीय सरकार, समाजका बुद्धिजिवी सर्कल लगायत स्वास्थ्य, शिक्षा, सञ्चार तथा राजनीतिज्ञ क्षेत्रबाट उचित समन्वयन र सहकार्यका साथ एकजुट भई अघि बढ्न जरुरी छ।

    (मोहन कुवर गुल्मी, सत्यवति गाउँपालिका –२, चेहेमी हाल जापान)

  • रिब्दीकोट गाउँपालिका लाई पुर्ण खोप सुनिश्चितता  घोषण  गरियो

    रिब्दीकोट गाउँपालिका लाई पुर्ण खोप सुनिश्चितता घोषण गरियो

    चुरामणि तिमिल्सिना,

    बैशाख१९

    रिब्दीकोट गाउँपालिका पाल्पा लाई औपचारिक कार्यक्रमका साथ पुर्णखोप गाँउपालिका सुनिश्चतता घोषणा गरिएको छ । पालिका खोप समन्वय समितिका प्रमुख तथा गाँउपालिका अध्यक्ष नारायण बहादुर कार्की ज्यू को अध्यक्षता रहेको थियो। कार्यक्रममा प्रमुख अतिथि जिल्ला समन्वय प्रमुख टंकनाथ खनाल रहनु भएको थियो।

    कार्यक्रममा बोल्दै अध्यक्ष खनालले जिल्लाका हरेक स्थानीय तहमा यो कार्यक्रम दौरानमा रहेकोले पछिल्ला समयमा जिल्लामा खोप कार्यक्रम सम्पन्न गरेकोले घोषणा गर्दै लगेकोले स्वास्थ सस्था लाई बलियो गुणस्तर , प्रभावकारिता बनाउदै लैजान सकेमा स्थानिय तह भएको जनताले बुझ्ने छन त्यसैले स्वास्थ जस्तो विषयमा बजेट पनि अन्य विषयमा भन्दा वृद्धि गर्न आग्रह गर्नु भयो। घोषण कार्यक्रममा गाँउपालिका उपाध्यक्ष कान्ता अधिकारी, स्वास्थ्य कार्यालय पाल्पा प्रमुख डा. राजेन्द्र कुमार गिरी, विशिष्ट अतिथि रहनु भएको थियो।

    सभामा गाँउपालिका प्रवक्ता , सबै वडाका वडा अध्यक्ष ज्यूहरु, पालिका कर्मचारी स्वास्थ्य कार्यालयका कर्मचारी टिम, स्वास्थ्य संस्था प्रमुख ज्यूहरु, खोपकार्यकर्ताहरुको सहभागीता रहेको थियो। कार्यक्रमको सहजीकरण स्वास्थ शाखा प्रमुख सुनिल अधिकारी ले गर्नु भएको थियो । खोप कार्यक्रम लाई प्रभाव कारी रुपमा बस्ति बस्ति टोल तथा कार्यालयमा रहेर सहजीकरण गरेको भन्दै खोप कार्यकता स्वास्थ स्यम सेविका लाई सम्मान समेत गरिएको थियो।

  • निशुल्कस्वास्थ  शिविर प्रभावकारी बन्दै ,आईतवार सकिने

    निशुल्कस्वास्थ शिविर प्रभावकारी बन्दै ,आईतवार सकिने

    चुरामणि तिमिल्सिना ।
    गुल्मीको रुरु क्षेत्र रिडीमा बृहत स्वास्थ शिविर प्रभावकारी बन्दै गएको छ ।

    ३ दिने शिविरको दोस्रो दिनसम्म १५०० जना भन्दा बढीले विभिन्न प्रकारका सेवा लिएको रुरु क्षेत्र गाउँपालिकाका स्वास्थ्य शाखा प्रमुख छत्र बहादुर अधिकारीले जानकारी दिनुभयो

    रुरु क्षेत्र गाउँ पालिकाको मुख्य आयोजना तथा विभिन्न संघ सस्थाको सहयोग बाट कार्यक्रम आयोजना गरिएको र विभिन्न ठाउँबाट सेवा लिएर बिरामी गन्तव्य तर्फ फर्किदा आफूलाई खुसी लागेको पालिकाका अध्यक्ष यदु ज्ञवालीले बताउनुभयो।

    शिविरबाट पाल्पा, स्याङ्जा,गुल्मी र अर्घाखाँचीका बिरामीहरुले सेवा लिएकोले यस्ता विभिन्न प्रकारका सेवा मुलक कार्यक्रम सन्चालन गर्न सबैलाई प्रेरणा मिलेको र बिरामीको चाप देख्दा बर्ष भरिमा कम्तिमा पनि ३ पटक सम्म संचालन गर्न सकेमा दीर्घ रोगी लाई प्रत्यक्ष फाइदा पुग्ने पालिकाका प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत मधुकृष्ण पौडेलले जानकारी दिनुभयो।

    यहाँ बढी मात्रामा मुटु रोग,आँखा रोगी,पेट ग्यास्टिक,उच्च रक्तचाप,सुगर लगायतका बिरामीहरुले सेवा लिएको रुरु क्षेत्र गाउँपालिका वडा न १ का वडा अध्यक्ष नवराज बि.क.ले जानकारी दिनुभयो।

    दोस्रो दिनको कार्यक्रममा वरिष्ठ मुटु बिसेसज्ञ डा प्रकाशलाल रेग्मीले मुटुका विषयमा लामो समय सम्म शिविर स्थानमा नै अन्तर्कृया कार्यक्रम समेत गर्नु भयो ।अन्तर्कृया कार्यक्रममा सहभागीले फरक फरक शैलिका जिज्ञासा राखेका थिए ।

    जिज्ञासा मेटाउदै लामो समय सम्म बाच्ने उपाय ,मुटु बिग्रने तत्वहरु विभिन्न नसाहरु, यस लाई न्यूनीकरण गर्ने उपायका विषयमा चर्चागर्नु भएको थियो ।

    कार्यक्रममा नेपाल सरकारका पुर्व मुख्य सचिव लिलामणि पौडेल,गुल्मीका प्रमुख जिल्ला अधिकारी पुन्य प्रसाद पौडेल ,जनप्रतिनिधिहरु , सुरक्षा निकाय ,पत्रकार पालिकाका कर्मचारीहरु , स्वास्थ कर्मचारी स्थानिय संघसस्थाका प्रतिनिधीहरु क्लबका पदाधिकारीहरु सामाजिक अभियानताहरु लगायतको सहभागीता रहेको थियो।

    शिविर आईतवार दिउसो १ बजे सम्म संचालन हुने छ ।