Category: विचार

  • वृद्धाश्रम बनेको गाउँ मानविहिन नबनोस्, विश्वमानचित्रबाटै नओझेलियोस् देश

    वृद्धाश्रम बनेको गाउँ मानविहिन नबनोस्, विश्वमानचित्रबाटै नओझेलियोस् देश

    देवका पन्थी

    बहिनी उत्साहित छ, विदेश जाने भोक उसको बढ्दै गएको छ ।

    ‘नानी ! तिमीले पनि आफ्नो गन्तव्य विदेश नै रोज्यौ ? तिमी त पढाइमा अब्बल मान्छे, जति पनि रोजगारीका अवसर यही पाइएलान् नि होइन र ?’, म सानो प्रश्न गर्छु ।

    मेरो प्रश्न सकिदानसकिदै बहिनीको प्रतिउत्तर आइहाल्छ, ‘दिदी ! कस्तो कुरा गर्नुहुन्छ तपाईं ? के छ नेपालमा, जागिर पाउन कति मुस्किल, कति किताब कण्ठ गरेर लोकसेवा लड्यो अन्त्यमा त्यो तलब ? न एउटा राम्रो फोन बोक्न पाउनु, न सुविधासम्पन्न आवास, न छोराछोरीलाई राम्रो शिक्षादिक्षा नै दिन सक्नु ? तपाईंले जत्ति यो कुरा कसले बुझ्न सक्छ, मास्टर गरेर समय अनुसारका शैक्षिक प्रमाणपत्र थुपारेर के हात पार्नु भो ? अनि व्यापार व्यवसाय गरौं भने यत्रो लगानी लागाएर पढियो, फेरि थप लगानी अनि यो मन्दी ? खोइ आजसम्मको कमाइले तपाईंले एउटा राम्रो फोन ? घर, भाइहरुको पढाइ ? के राम्रो छ दिदी के ?’

    गतिलो झापट लगाई बहिनीले ।

    राम्रै स्थापित भएकी दिदीकी छोरी बाहिरिन लाग्दा मन थाम्न सकिन र सोधें, ‘नानी ! तिमी सरकारी जागिरे, ज्वाँईको पनि राम्रो नोकरी छ, छोरी राम्रो स्कुलमा पढेकी छ । समाजमा तिमीहरुको नाम छ, दाम छ । तिमी जस्ता विदेश गए यहाँ को बस्छ ? हामी त बिल्कुल एक्लै पो हुने भयौँ त ?’,

    ‘आन्टी, म सरकारी जागिरमा प्रवेश गरेको दस वर्ष भयो । मैले के पाएँ ? नर्सिङको जागिर कति पेलान छ, यस्तो खटिएर काम गर्नु, न त स्तरउन्नति न त स्किल डिभलोप्मेन्ट । कमसे कम उमेरमै ठाउँ पुगे त केही गरुँला नि, यत्तिको काम गरेपछि पक्कै पनि म अगाडि बढ्न, पद नाम र स्किल त कमाउँला नि, म कहिलेसम्म यसरी कुजिएर बसुँ भन्नू त ?’, छोरी उत्तर दिन्छे ।

    म के भनुँ, दिमाग घुमिरहेको थियो तर उत्तर केही थिएन ।

    यसो सोचेँ, समय अनुसार परिवर्तन हुनुपर्छ भन्थे सायद यही होला परिवर्तन । के राम्रो फोन, सुविधासम्म्पन आवास, छोराछोरीको पढाइ, यसैका लागि हो त नयाँ पुस्ता विदेशिन लालायित ? कस्तो हो वैयक्तिक विकास ? कसले गरे हुन्छ यसको शुरुवात ? के विदेशिनु र विदेशी भुमिमै सम्भावना देख्नु समस्याको समाधान हो ?

    दशैँको बेला घरतिर गएको, पहिलापहिला जस्तो रौनक कतै छैन । ओहो, त्यो बेला लाहुरेहरु अत्तर छर्केर बाटो नै मगमगी बास्ना आउने गरी ठुलो बाकसमा ताल्चा बजाउँदै लस्कर लागेर आउथें । घर, आँगन, स्कुल चोकचोकमा सरसफाइ हुन्थ्यो । गाउँभरी युवाको लहर । पिङ, चङ्गा, लिपपोत, खसीमार, मन्दिरको बाजागाजा, रेडियोको मंगल धुन । अहिले गाउँ त छ तर सुनसान । धुन त बज्छ, सुन्ने कानहरु ? युवाहरु एकदम न्यून सङ्ख्यामा मात्र छन्, चहलपहल पनि कति कम । प्राय घरहरुमा बृद्धअवस्थाका केही जोडी मात्र देखिन्छन् । सोध्यो भने जवाफ उहीँ छ, छोरा अमेरिका, छोरी अस्टेलिया । हजुराआमाको नातिपनाति खेलाउने सपना मात्रै । हजुरबुवाको नवपुस्तालाइ कथा कहानी सुनाउने कल्पना मात्रै । बिरामी परे पैसा आउँछ, फोनमा नाति नातिनीले हेल्लो ग्र्यानी भने उनीहरु मख्ख । आफ्ना सन्तान आउने आसमा सास झुन्डाएका उनीहरु देहत्याग गरे भने पनि समयमा लास समेत उठ्दैन । दशैँमा छोरी ज्वाइँ आउलान् र टीका लगाइदिउँला भन्ने सोच पनि छैन उनीहरुमा । कहिले नातिनातिनी जन्माउने हुन् र तेल लगाउन जाउँला भनेर कुर्ने दिन पो आएछन् । पहिले बृद्ध बुवाआमा एक्लै हुन्थे । आजभोलि त प्रौढ दाइ भाउजू, जेठाजु जेठानी दिदी । निकट भविस्यमा हाम्रो पनि त्यस्तै होला । रोकेर कतिन्जेल रोक्न सकिन्छ, पखेँटा लागेका बचेरालाई । रोक्नु पनि कसरी ? कुन प्रलोभन देखाउनु ? हामी सानो हुदा भुपी शेरचन, लक्ष्मीप्रसाद देवकोटाका कृति पढेर भावुक हुन्थ्यौँ । देशको माया उम्लेर कणकणमा छाउँथ्यो । म मरे पनि मेरो देश बाँचिरहोस् भन्दै गुनगुनाउँदै हिंडिन्थ्यो । अहिले त नौ कक्षा पुग्दानपुग्दै कुन देश राम्रो होला भनेर गुगल हेर्न थाल्छन् । भन्लान्, के विदेश जानेको मनमा नेपालप्रति माया हुँदैन ? म भन्छु, अहँ हुदैन, बिल्कुल हुँदैन । उनीहरुका आफन्तलाइ पनि उनीहरुको माया हुँदैन । हुने भए सन्जालमा पिआर पाएकोमा छोरा बुहारीलाई बधाई अनि ग्रीनकार्ड पाएकोमा बहिनीज्वाँइलाई बधाई भनेर किन प्रचारबाजी गरिन्छ ?

    धेरै विपन्नताले ग्रसित मेरो मुलुकमा कैयौंको रोजीरोटीको लागि विदेशिनु बाध्यता हो । तर ती चारो खोज्न गएका आफ्नो घर सम्झेर अवश्य फर्कनेछ्न् । उनीहरुको लागि रोजगार अवसर दिलाउन नसक्नु नेतृत्वपंक्तिको कमजोरी हो । तर पढाइ, सिप, अर्थ सबै हुँदाहुँदै केही गरौं, मबाट शुरु गरे पनि होला नि भन्न नसकेर पैतृक सम्पत्ति बेचेर अझ म भन्छु देशको माटो बेचेर, बैंकबाट, आफन्तबाट ऋण खोजेर, पढाइको बहाना बनाएर विदेशिने नयाँ पुस्तासँग खेद छ मेरो ।

    ‘मैले नगरे कसले गर्ने, अहिले नगरे कहिले गर्ने ?’, जबसम्म यो सोचको विकास हुँदैन, युवा यसरी नै भिडको पछाडि विमानस्थल छिरिरहन्छ । मेरो देशको मुटु चिरिरहन्छ । माथी राजनितिक लडाइँ छ, युवा बाह्य बसाइसराइमा व्यस्त । दुख बढ्दै गएको छ । अहिलेसम्म बृद्धाश्रम बनेको मेरो गाउँ निकट भविष्यमा मानविहिन नबनोस्, मेरो देश विश्वमानचित्रबाटै नओझेलियोस्, मन पिरोलिरहन्छ, दुई चार शब्द लेखेर विचार प्रकट गर्दैमा देश विकास हुँदोरहेनछ । युवापुस्ताको चाह बमोजिम मेरो देश बनोस् । म सगरमाथा हेरेर चित्त बुझाउँछु ।

  • देशमा आत्महत्या  किन बढिरहेका छन ?

    देशमा आत्महत्या किन बढिरहेका छन ?

    मानिसका विभिन्न इच्छा, चाहना अनि सपनाहरुको एउटा समग्र रुप नै मानविय जीवन हो भने आत्महत्या व्यक्तिको स्वनिर्णय पक्ष हो। मानिसको जीवन सोचेजस्तो सजिलो र सहजै तरिकाले अघि बढाउन केहि कठिन हुन सक्छ तर जीवनको गतिसँगै आईपर्ने विभिन्न चुनौतिलाई अवसरको रुपमा परिणत गर्न सक्ने एउटा बलियो शाहस र हिम्मत राख्नुपर्दछ साथै यसैगरी नै अघि बढ्न सकियो भने तपाई हामी सकारात्मक विचारको साथ पृथक जीवनको साथ अघि बढ्न सक्दछौँ।
    पछिल्लो समय देशको बिग्रदो अर्थव्यवस्था , स्वार्थ केन्द्रित राजनीति व्यवस्था लगाएत विभिन्न कारणहरुले गर्दा विभिन्न पेसामा आबध्द व्यक्ति देखि लिएर सामान्य तहका नागरिकहरुले आर्थिक समस्याका कारण नै आफ्नो जीवनलाई मृत्युको बाटोतिर डोहोर्‍याएका छन।
    तपाई हामी समाजमा नै बस्छौँ। समाजबाट नै धेरै कुराहरुमा सहयोग पनि पाइरहेका हुन्छौँ। तर किन तपाई हामी त्यहि समाजबाट डराउछौ त ? यसको उत्तर तपाई हाम्रो सोचमा नै भर पर्दछ। तपाई हामी एउटै परिवारमा त फरक विचार भएका सदस्यहरु हुन्छौँ भने बाँकी समाज त बिभिन्न सदस्यहरु भएको परिवारको एउटा स्वरुप हो। जहाँ विभिन्न बिचारधारहरु भएका व्यक्तिहरुको समिश्रण हुन्छ। त्यसैले यसैभित्र रमाउन र घुलमिल हुन सक्यौँ भने तपाईहामी बिच भएको पिडालाई केहि हदसम्म भएनि भुलाउन सक्छौ। यसकारण समाजमा हुने विभिन्न धार्मिक तथा सामाजिक कृयाकलाप, सन्देशमुलक कार्यक्रम तथा कृषि क्षेत्रतिर हुने मेलापात सङ्गै सामुहिक सहकार्य गर्ने प्रयास गर्नुपर्दछ्।

    कुनैपनि व्यक्तिले आ–आफ्नै विभिन्न प्रकारका व्यक्तिगत तथा पारिवारिक समस्या भोगिरहेको हुन्छ। त्यसैले आफ्नो नजरमा आफुलाई मात्र कमजोर अवस्थामा रहेको सोच्नु हुदैन समस्या सबैलाई हुन्छ र समस्या संगै समाधानको उपाय खोज्दै जानुपर्छ भन्ने मनोवलको शक्ति आफैमा पैदा गर्ने प्रयास गर्नुपर्दछ।

    मानव जिवन नै यो संसारको सबैभन्दा उत्कृष्ट जीवन हो। भगवानले हामीलाई उपहार स्वरुप दिएको यो जीवनमा पर्दा पछाडि जस्तै सङ्घर्ष भन्ने शब्द पनि समावेश भएर आएको छ त्यसैले अवसर र चुनौतीको सामना गर्दै जीवनलाई रङ्गमय बनाउनुपर्दछ।
    मानिसको गतिशिल जीवनमा नयाँ नयाँ चुनौतिहरुको आगमन भईरहेको हुन्छ र तिनै चुनौति सङ्गै आउने परिस्थितिहरुले नै जीवन जिउने परिभाषा सिकाएको हुन्छ। तपाई हामी पनि व्यक्तिगत जीवनमा आउने समस्यालाई अन्य ब्यक्तिको सुखद यात्रासंग दाजेर होइन आफै समाधानको उपाय खोजेर अघि बढ्नुपर्दछ।
    मानिसलाई निराशाले कमजोर बाटोतिर जान बाध्य बनाउछ भने आशावादि विचारले अझ सङ्घर्ष गरेर जीवनलाई अघि बढाउने हिम्मत र शाहस प्रदान गरेको हुन्छ। जीवनलाई विभिन्न तबरले परिभाषित गर्न सकिन्छ “ जीवन सङ्घर्ष हो र सङ्घर्ष नै जिन्दगीको जिउने आधार हो” भन्ने विचारलाई आत्मसाथ गर्दै सकारात्मक विचार सहित सङ्घर्ष सङ्ग हार नमानी जीवनमा आउने जस्तोसुकै परिस्थितिलाई पनि डटेर सामना गर्न सक्ने सामर्थ्य निकाल्न सक्नु नै जिन्दगीको सार्थकता हो।

    किन मान्छे आत्महत्याको बाटो रोज्छ ?
आत्महत्या एउटा विश्वमा नै क्रमिक रुपमा घटिरहने घटना हो। जहा विकशित मुलुकहरु पनि यो घटना बाट अछुतो छैनन्। लिथुनिया, रसिया, दक्षिण कोरिया जस्ता देशहरु आत्यहत्या हुने शिर्ष स्थानमा रहेका छन। देश तथा विदेशका चर्तित सेलिब्रेटीहरुबाट पनि यो घटना बारम्बार घटिरहेको समाचार आइरहेको हुन्छ।
    विशेषगरी आत्महत्या हुने प्रमुख कारणहरु भनेको गरिबी, पारिवारिक कलह, अधुरो प्रेम, दिर्घकालिन रोग, बेरोजगारी, धुम्रपान तथा मादक पदार्थको अत्याधिक सेवन, लाज, डर, एक्लोपन तथा विभिन्न क्षेत्रमा हुने असफलताहरु रहेका हुन्छन ।आत्महत्या आफैमा रोगीले मात्र गर्ने घटना नभई जोसुकै व्यक्तिले जतिबेला पनि गर्नसक्ने एउटा दु:खत घटना हो।
    पृथ्वीमा एउटा उपहार स्वरुप पाएको जीवनलाई डोरीको सहारा लिएर झुण्डिनु, विष सेवन गर्नु, नदिमा हामफाल्नु तथा आफैले छुरा हान्नु आफ्नो जीवनको समापन आफै गर्न खोज्नु मानिसको कायरता हो। पछिल्लो समय विश्व नै कोभिड – 19 बाट प्रभावित भइरहेको बेला हाम्रो जस्तो गरिब मुलकमा यो समस्या अझबढि उग्ररुपमा बढिरहेको छ त्यसैले यसलाई न्युनिकरण गर्नको लागि स्थानिय सरकार, प्रदेश सरकार तथा राज्य सजग हुन जरुरी देखिन्छ।
    आत्महत्याको जोखिममा परेका व्यक्तिलाई कसरी सहयोग गर्ने ?
वास्तवमा कुनै पनि मानिस यसै मर्न चाहदैँन उसले महसुस गरेको असह्य पीडा र समस्याबाट मुक्त हुने अन्तिम विकल्पको रुपमा रोजेको बाटो आत्महत्या हो। हाम्रो समाजमा आत्महत्या गर्ने व्यक्तिलाई कायर, स्वार्थी, पापी र नालायक जस्ता शब्दहरुले प्रहार गर्ने गरिन्छ। आत्महत्या एउटा समस्याको परिणाम हो। यसको जोखिममा परेको व्यक्तिलाई गर्ने सबैभन्दा राम्रो सहयोग भनेको सहानुभुती र सुनाई हो। त्यस्ता व्यक्तिको भावना बुझि उसका केहि गोप्य कुरा तथा भावना प्रति संवेदनशिल भई बाँकी जिवनलाई सकारात्मक सोच बाट अघिबढाउने शाहस तथा धैर्यताको पाठ सिकाउनुपर्दछ।
    आत्महत्याको समाधानमा तपाई हाम्रो भुमिका
आत्महत्या आफैमा एउटा जटिल समस्याको रुपमा स्थापित हुदैछ। यसलाई समाधान गर्न एक व्यक्ति तथा संस्थाले मात्र सम्भव हुदैन। त्यसैले देशका सम्पूर्ण शिक्षित युवावर्ग तथा देशमा भएका अंगहरु, सरकारको माथिल्लो तहमा रहेर नीति निर्माण गर्नेदेखि लिएर त्यसलाई कार्यन्वयन गर्ने स्थानीय सरकार, समाजका बुद्धिजिवी सर्कल लगायत स्वास्थ्य, शिक्षा, सञ्चार तथा राजनीतिज्ञ क्षेत्रबाट उचित समन्वयन र सहकार्यका साथ एकजुट भई अघि बढ्न जरुरी छ।
    (मोहन कुवर गुल्मी, सत्यवति गाउँपालिका –२, चेहेमी हाल जापान)

  • निशुल्कस्वास्थ  शिविर प्रभावकारी बन्दै ,आईतवार सकिने

    निशुल्कस्वास्थ शिविर प्रभावकारी बन्दै ,आईतवार सकिने

    चुरामणि तिमिल्सिना ।
    गुल्मीको रुरु क्षेत्र रिडीमा बृहत स्वास्थ शिविर प्रभावकारी बन्दै गएको छ ।

    ३ दिने शिविरको दोस्रो दिनसम्म १५०० जना भन्दा बढीले विभिन्न प्रकारका सेवा लिएको रुरु क्षेत्र गाउँपालिकाका स्वास्थ्य शाखा प्रमुख छत्र बहादुर अधिकारीले जानकारी दिनुभयो

    रुरु क्षेत्र गाउँ पालिकाको मुख्य आयोजना तथा विभिन्न संघ सस्थाको सहयोग बाट कार्यक्रम आयोजना गरिएको र विभिन्न ठाउँबाट सेवा लिएर बिरामी गन्तव्य तर्फ फर्किदा आफूलाई खुसी लागेको पालिकाका अध्यक्ष यदु ज्ञवालीले बताउनुभयो।

    शिविरबाट पाल्पा, स्याङ्जा,गुल्मी र अर्घाखाँचीका बिरामीहरुले सेवा लिएकोले यस्ता विभिन्न प्रकारका सेवा मुलक कार्यक्रम सन्चालन गर्न सबैलाई प्रेरणा मिलेको र बिरामीको चाप देख्दा बर्ष भरिमा कम्तिमा पनि ३ पटक सम्म संचालन गर्न सकेमा दीर्घ रोगी लाई प्रत्यक्ष फाइदा पुग्ने पालिकाका प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत मधुकृष्ण पौडेलले जानकारी दिनुभयो।

    यहाँ बढी मात्रामा मुटु रोग,आँखा रोगी,पेट ग्यास्टिक,उच्च रक्तचाप,सुगर लगायतका बिरामीहरुले सेवा लिएको रुरु क्षेत्र गाउँपालिका वडा न १ का वडा अध्यक्ष नवराज बि.क.ले जानकारी दिनुभयो।

    दोस्रो दिनको कार्यक्रममा वरिष्ठ मुटु बिसेसज्ञ डा प्रकाशलाल रेग्मीले मुटुका विषयमा लामो समय सम्म शिविर स्थानमा नै अन्तर्कृया कार्यक्रम समेत गर्नु भयो ।अन्तर्कृया कार्यक्रममा सहभागीले फरक फरक शैलिका जिज्ञासा राखेका थिए ।

    जिज्ञासा मेटाउदै लामो समय सम्म बाच्ने उपाय ,मुटु बिग्रने तत्वहरु विभिन्न नसाहरु, यस लाई न्यूनीकरण गर्ने उपायका विषयमा चर्चागर्नु भएको थियो ।

    कार्यक्रममा नेपाल सरकारका पुर्व मुख्य सचिव लिलामणि पौडेल,गुल्मीका प्रमुख जिल्ला अधिकारी पुन्य प्रसाद पौडेल ,जनप्रतिनिधिहरु , सुरक्षा निकाय ,पत्रकार पालिकाका कर्मचारीहरु , स्वास्थ कर्मचारी स्थानिय संघसस्थाका प्रतिनिधीहरु क्लबका पदाधिकारीहरु सामाजिक अभियानताहरु लगायतको सहभागीता रहेको थियो।

    शिविर आईतवार दिउसो १ बजे सम्म संचालन हुने छ ।

  • गुल्मीमा ट्रक पल्टिँदा चालकको मृत्यु

    गुल्मीमा ट्रक पल्टिँदा चालकको मृत्यु

    तम्घास ।
    गुल्मीको रेसुङ्गा नगरपालिका राङबासबाट सामान छोडेर तम्घास फर्कंदै गरेको लु १ ख १८६६ नंको ट्रक रेसुङ्गा–१० सिमिचौरमा पल्टिँदा चालक गुल्मीदरबार गाउँपालिका–३ का अन्दाजी ३२ वर्षीय रनबहादुर ढेगाको ज्यान गएको छ ।

    आइतबार विहान ट्रक दुर्घटनामा परेको जिल्ला प्रहरी कार्यालय, गुल्मीका सूचना अधिकारी माधव खरेलले जानकारी दिए ।

    ट्रक बाटोबाट करिब दुई सय मिटर तल खसेको छ । –रासस

  • गुल्मीमा जबर्जस्ती करणी आरोपमा एक युवक पक्राउ

    गुल्मीमा जबर्जस्ती करणी आरोपमा एक युवक पक्राउ

    गुल्मी ।
    जबर्जस्ती करणी गरी फरार रहेका एक व्यक्तिलाई गुल्मी प्रहरीले पक्राउ गरेको छ ।

    गत शुक्रबार राति धुर्कोट गाउँपालिका ६ की एक महिलालाई जबर्जस्ती करणी गरेको आरोपमा जिल्लाको मालिका गाउँपालिका ७ सिलादीका १९ वर्षीय रामबहादुर सुनारलाई प्रहरीले पक्राउ गरेको जानकारी दिएको छ ।

    मालिका ६ राहले कुमाल पँधेरा नजिकैको जंगलमा ती महिलालाई जबर्जस्ती करणी गरेर ति युवक फरार भएका थिए ।

    उनलाई प्रहरीले पक्राउ गरी घटनाबारे थप अनुसन्धान जारी रहेको प्रहरीले जनाएको छ ।

  • कृषिमा रमेका फर्सुराम :कृषिबाटै बार्षिक ८ लाख बढी आम्दानी

    कृषिमा रमेका फर्सुराम :कृषिबाटै बार्षिक ८ लाख बढी आम्दानी

    चुरामणी तिमिल्सीना, रिडी ।
    गरे के हुन्न र भन्ने उदाहरण दिदै रुरु क्षेत्र गाउँपालिका वडा १ रिडीका फर्सुराम नेपालले कृषि पेसा लाई मुख्य पेसा बनाउदै आउनु भएको छ ।

    गुल्मीको रुरु गाउपालिका १ रिडीमा बसोबास गर्दै आउनु भएका नेपाल खास गरी तरकारी ,काक्रा,करेला ,केरा ,फलफूल ,कागती खेती गर्दै आउनुभएको छ ।

    यस ब्यबसायी बाट नेपालले राम्रो आम्दानी भएको बताउनु भयो । तरकारी तथा अन्य फलफुल उत्पादन गर्दा आधुनिक प्रबिधी अपनाइ कृषि उपज उत्पादन गरेको बताउनु भयो ।

    अहिले उनको खेत बारीमा ४० वटा कागतीका बोट ले फल दिदा आफै अचम्म परेका छन ।

    सिजनमा कागती उत्पादन कुन्टिवका कृवटल भन्दा माथी टिपेर सबै कागती पैचो पसल प्रा लि लाई दिदै आएको बताउनु भयो। नेपालले आफ्ना खेत बारिमा जे उत्पादन गरेपनि सबै पैचो पसललाई दिदै आयको बताए।

    नेपालले कृषि ब्यबसाय बाट झन्डै बार्सिक रुपमा ८ लाखको आम्दानी गर्दै आयका छन ।

    सिजन्मा गाजर , बन्दा गोभि बोडि घिरम्ला लौरे सेमि र अन्य उत्पादन पनि गर्ने गरेको बताए । नेपाललाई खेत बारिमा सघाउनको लागि उनकी श्रीमती राधा नेपालले सघाउने गर्दछिन ।

    आफुले फर्म सुभारम्भ मा वडा तथा स्थानीय सरकारले कागतीका बिरुवा तथा खन्जोतका उपकरणमा केही प्रतिशत छुट दिएको र पछल्लो समयमा केही आश्वासन पनि दिएको बताउनु भयो।

    कृषक नेपाल लाई थप सुबिधा प्राप्त भए यहाँको सोच कस्तो छभनेर जिज्ञासा राख्दा सिचाइको लागि पाइप तथा बिधुत्तिय उपकरणहरु, लामो समय टिक्ने खन्जोत्का सामग्री स्थायी टनेल लगायतका सामाग्री भएको भए थप तर्कारी वृद्धि हुने बताउनु भयो।

    नेपालले कृषि लाई जो अगाडी बढाउन २०७१ सालमा पि आर नमुना कृषि फर्म समेत दर्ता गरेर अगाडी बढ्नु भएको हो ।

    अहिले बारिमा तर्कारी मात्र हैन झन्डै १०० बोट जि नाइन जातको केरा बाट पनि आम्दानी लिगेको बताउनु भयो ।

    उहाँले थप्दै भनु भयो केरा बाट सबै भन्दा आम्दानी हुने संकेत देखीएकोले केरा लगाउने अभियानलाई निरन्तरता दिने बताउनु भयो।

    खासै कुनै प्रकारको तालिम नलिगेपनी उत्पादनमा कमि नभएको उहाँले बताउनु भयो।

  • कार्यसम्पादनमा जिप्रका गुल्मी  सर्वोत्कृष्ट

    कार्यसम्पादनमा जिप्रका गुल्मी सर्वोत्कृष्ट

    गुल्मी ।
    गत वर्ष तेस्रो नम्बरमा रहेको गुल्मी यसपटक ९७.७५ प्रतिशत अंक प्राप्त गरी जिल्ला प्रशासन कार्यालयहरुमा सवोत्कृष्ट भएको हो ।

    बिहीबार मूल्यांकन समितिका संयोजक प्रमुख भीष्मकुमार भुसाल र प्रशासन महाशाखाका प्रमुख टेकबहादुर केसीले बुझाएको अध्ययन प्रतिवेदनअनुसार कार्यसम्पादनमा मुल्याङकनमा गुल्मीलाई देशैभरीका जिल्ला प्रशासन कार्यालयहरु मध्ये सर्वोत्कृष्ट ठहराएको हो ।

    कार्यसम्पादन मूल्यांकनमा सर्वोत्कृष्ट अंक प्राप्त गर्ने जिल्ला प्रशासन कार्यालय गुल्मीको प्रमुख जिल्ला अधिकारीको जिम्मेवारीमा सहसचिव पुण्यविक्रम पौडेल रहनुभएको छ । गृह मन्त्रालयले प्रमुख जिल्ला अधिकारीहरुसँग गरेको कार्यसम्पादन सम्झौताको आधारमा कार्यान्वयनको अवस्थाको मूल्यांकन गरेर बर्षै पिच्छे गृह मन्त्रालयले नतिजा सार्वजनिक गर्दै आएको छ ।

    सो समितिले शान्ति सुरक्षा, अपराध नियन्त्रण, सुशासन र सेवा प्रवाह,लागूऔषध नियन्त्रण, विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन, मुआब्जा वितरण र विकास निर्माणमा समन्वय तथा आर्थिक प्रशासनसमेत गरी ६८ वटा परिसूचकहरूलाई मुल्यांकनलाई आधार मानी प्रत्येक बर्ष प्रतिवेदन तयार गर्दैैै आएको छ ।

    जसअनुुसार ९७ प्रतिशत अंकसहित अर्घाखाँची प्रशासन दोस्रो, नवलपरासीपूर्व प्रशासन ९६.७५ प्रतिशतसहित तेस्रो स्थानमा रहन सफल भएका छन भने रूकुम पश्चिम प्रशासन ९६.५ सहित चौंथो नम्बरमा परेको छ ।

    यसैगरी, हुम्ला जिल्ला प्रशासन पाँचौं नम्बरमा पर्न सफल भएको छ भने हुम्लासँगै समान ९५ प्रतिशत अंक नै पाएको डडेलधुरा पनि पाचौं स्थानमा रहन सफल भएको गृह मन्त्रालयले जनाएको छ।

  • रुरु क्षेत्र  गाउँपालिकामा गत आर्थिक बर्षको प्रगती समिक्षा

    रुरु क्षेत्र गाउँपालिकामा गत आर्थिक बर्षको प्रगती समिक्षा

    रीडि ।
    रुरु क्षेत्र गाउँपालिका गुल्मीले आर्थिक बर्ष २०७८ /०७९ को वार्षिक प्रगती समिक्षा कार्यक्रम सम्पन्न गरेको छ ।

    समिक्षा कार्यक्रममा पालिका भित्रका सबै वडाले गरेका काम प्रगति समस्या वार्षिक रुपमा गर्ने कार्ययोजना प्रस्तुत भएको थियो।

    सबै वडाको प्रतिबेदन केलाउदा बसाई सराइ वृद्धि भएको ,योजना सन्पन्न गर्न सहज नभएको ,उपभोक्ता समितीमा बस्न नमान्नु ले योजना सम्पन्मा ढिलाइ ,उपभोक्ताले तालिम लाई ब्यबहारमा लागू नगर्दा समस्या भोग्नु परेको कार्यक्रममा वडा न १ का वडा सचिव राम प्रसाद ज्ञवालीले बताउनु भयो।

    कार्यक्रममा यस्तै पालिकाका विभिन्न शाखाहरु प्रमुख हरुले गरेका कामको प्रगती विवरण काम गर्ने तरिका शैली वर्ष भरी गर्ने कामको तयारीका विषयमा चर्चा गरेका थिए।

    कार्यक्रममा पालिकाका अध्यक्ष यदु ज्ञवाली उपाध्यक्ष मिना गौतम प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत मधु कृष्ण पौडयाल सबै वडाका वडा अध्यक्षहरु कार्यापालिकाका सदस्य पत्रकार ,अन्य कर्मचारीको सहभागीता रहेको थियोे ।

    कार्यक्रममा पालिकाका अध्यक्ष प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत बिच कार्य सम्पदान सम्झौता , यस्तै पालिका अध्यक्ष र वडाका अध्यक्ष बिच कार्य सम्पादन सम्झौता समेत सम्पन्न भएको हो।

    सम्झौता गर्न बाकी रहेका विभिन्न साखाका प्रमुखहरु सित अधिकृत पौडयाल ले बैठकमा सम्झौता गर्ने कार्यक्रममा बताउनु भयो।

    कार्यक्रमलाई समपन गर्दै अध्यक्ष ज्ञवालीले बिकासका योजनाहरु लाई ढिला सुस्ती नगरी समयमा सक्ने ,काममा अटेर गरी भुक्तानी लिन आउनेलाई निकासा नदिने ,कर्मचारी प्रशासन लाई चुस्तदुरुस्तका साथ राख्ने ,भएका समस्यालाई क्रमै सित आबस्यकता अनुसार पूरा गर्ने , बेरुजु न आउने तरीकाले कार्यसम्पादान गर्ने ,शिक्षा स्वास्थ सरसफाइ , बजार अनुगमन जस्ता विषयमा जनता लाई सजकता जस्ता विषयमा चनाखो बनाउने प्रतिबद्धता जायर गर्नु भयो ।

    कार्यक्रमको सन्चालन पालिकाका कर्मचारी दामोदर ज्ञवालीले गर्नु भएको थियो।

  • सरकारले छापामार शैलीमा निर्वाचनको मिति घोषणा गर्यो :एमाले उपाध्यक्ष नेम्वाङ

    सरकारले छापामार शैलीमा निर्वाचनको मिति घोषणा गर्यो :एमाले उपाध्यक्ष नेम्वाङ

    बुटवल ।
    नेकपा (एमाले)का उपाध्यक्ष सुवास नेम्वाङले सरकारले छापामार शैलीमा निर्वाचनको मिति घोषणा गरेको बताएका छन् ।

    उनले संसदीय पद्धति र परम्परामा निर्वाचन घोषणाजस्तो महत्त्वपूर्ण कुरामा प्रमुख प्रतिपक्षसँग सल्लाह नगरी निर्णय नहुने भए पनि सरकारले प्रमुख प्रतिपक्षसँग कुनै सल्लाह नगरी निर्वाचनको घोषणा गरेको बताए ।

    प्रेस चौतारी रुपन्देहीले बिहीबार बुटवलमा आयोजना गरेको पत्रकार सम्मेलनमा बोल्दै उपाध्यक्ष नेम्वाङले नागरिक दबाब र एमालेको माग थेग्न नसकेर सरकारले छापामार शैलीमा निर्वाचनको घोषणा गरे पनि एमाले खुसी भएको स्पष्ट पारे ।

    उनले मंसिर ४ गते निर्वाचनमा सम्पूर्ण बहिखाता बोकेर निर्वाचनमा जाने बताए ।‘एमाले सम्पूर्ण बहिखाता बोकेर जनतामा जान्छ,’उनले भने,‘निष्पक्ष, भयरहित निर्वाचन गराउने विषयमा एमालेको सरकारलाई सहयोग रहने छ ।’

    उपाध्यक्ष नेम्वाङले एमालेको आधिकारिक धारणा संघीयता, गणतन्त्र, धर्मनिरपेक्षता, समानुपातिक र समावेशी नै रहेको बताए ।

    अहिलेको गठबन्धन सरकार दूषित रहेको टिप्पणी गर्दै उनले संसारभर चलेको संसदीय मूल्यमान्यताविपरीत नेपालमा सत्तापक्षले प्रमुख प्रतिपक्षका विरुद्ध घेराबन्दी गरिरहेको बताए ।

  • रिब्दीकोटका खुर्सानी कृषक : गाउँमै संकलन केन्द्र सञ्चालनमा आएपछि उत्साहित

    रिब्दीकोटका खुर्सानी कृषक : गाउँमै संकलन केन्द्र सञ्चालनमा आएपछि उत्साहित

    पाल्पा ।
    जिल्लाको रिब्दीकोट गाउँपालिकाका खुर्सानी कृषक गाउँमै संकलन केन्द्र सञ्चालनमा आएपछि उत्साहित भएका छन् ।

    उत्पादन गरेको अकबरे खर्सानी विक्री नहुँदा बारीमा कुहाउनु परेको अवस्थामा चिन्तित बनेका यहाँका कृषक गाउँमै संकलन केन्द्र सञ्चालनमा
    आए पछि भने उत्साहित भएका हुन् ।

    गत वर्ष २ सय ८० रुपैयाँ किलोमा बिक्री भएको अकबरे खुर्सानी अहिले बिक्री नभई बारीमै कुहिन थालेपछी यहाँका कृषकहरु चिन्तित बनेका थिए ।
    अहिले गाउँमै सञ्चालन भएको अकबरे खुर्सानी संकलन तथा प्रशोधन उद्योगमा बारीमा कुहिन थालेको खुर्सानी बिक्री गर्न पाएपछी कृषकहरु
    खुसी भएका हुन् ।

    गाउँकै संकलन केन्द्रमा कृषकहरुले प्रति किलो १ सय रुपैयाँमा अहिले अकबरे खुर्सानी विक्रि गरिरहेका छन् ।उत्पादन भएको खुर्सानी गाउँघरमै १ सय रुपैयाँमा बिक्री गर्न पाउँदा आफुहरुलाई ठूलो राहत मिलेको रिव्दीकोट २ देउरालीका कृषक दिपक पाण्डेले बताए । उनले भने ‘दुई चार किलो खुर्सानी लिएर बजार जान पनि सकिएन, घरमा आएर कसैले किन्ने अवस्था भएन ।

    बारीमा अन्य कृषि उत्पादन लगायो जंगली जनावर बादर,दुम्सी,मृग,बदेलले सिध्याइदिन्छन्,नखाने यही खुर्सानी हो,तर उत्पादन भएको खुर्सानी समेत बिक्री नहुँदा हामी चिन्तित बनेका थियो, अहिले गाउँमै संकलन केन्द्र सञ्चालन भएपछी उत्साहित छौं ।’बजारमा प्रति किलो ८० रुपैयाँमा बिक्री हँुदै आएको अकबरे खुर्सानी रिब्दीकोट संकलन केन्द्रले कृषकहरुबाट प्रति केजी १ सय रुपैयाँमा खरिद गरेको छ ।

    पहिलो दिन संकलन केन्द्रमा रिब्दीकोट ७ पालुङमैनादीका कृषकहरुले करीव १ सय ५० किलो अकबरे खुर्सानी बिक्री गरेका छन् ।

    गाउँपालिकालाई कृषि उत्पादन मार्फत परिचित गराउने अभियान पालिकाको ८ वटै वडामा अकबरे खुर्सानी अभियान चलाएका
    निवर्तमान पालिका अध्यक्ष नारायण बहादुर जि.सी. स्थानीय निर्वाचनमा पराजित भएसंगै संकलन केन्द्र सञ्चालन गरी कृषकहरुसँग जोडिएका छन् ।